Το τραγούδι του φθινοπώρου

Άλλο ένα όμορφο φθινοπωρινό τραγουδάκι σας έχω σήμερα παιδιά.

Το τραγουδάει με το δικό του ξεχωριστό τρόπο ο αξέχαστος Τζίμης Πανούσης. 

Έχει για τίτλο "Το τραγούδι του φθινοπώρου". 

Θέλετε να το ακούσετε;

Πινεζοβροχή (τραγούδι)

Το τραγούδι μας σήμερα, παιδιά, είναι Η πινεζοβροχή.

Πρόκειται για ένα παραμύθι του Ευγένιου Τριβιζά, που εσείς, τα παιδιά της Α΄και Β' Δημοτικού θα το βρείτε στο ανθολόγιό σας.

Φθινοπωρινά τραγούδια

Φθινόπωρο, παιδιά!

Μη σας πιάνει μελαγχολία...

Αυτή η εποχή μπορεί να είναι λίγο παρεξηγημένη, όμως φθινόπωρο δεν είναι μόνο ο μελαγχολικός, γκρίζος, γεμάτος σύννεφα ουρανός και τα χελιδόνια που πετάνε μακριά μας.

Φθινόπωρο είναι και οι ζωηρές σταγόνες βροχής που χοροπηδάνε στις στέγες, τα νόστιμα μήλα, τα σταφύλια, το κρασί και η χαρά του τρύγου.

Ελάτε να γνωρίσουμε υπέροχα τραγούδια του λαού μας για αυτή την εποχή.

Τραγούδια όλων των ειδών: παραδοσιακά, μοντέρνα, έντεχνα, ρεμπέτικα, για μικρά και για μεγαλύτερα παιδιά.

Σε κάποια θα βρείτε και φύλλο εργασίας.

Ελπίζω να σας αρέσουν!

Τα λαϊκά τραγούδια της Κατοχής και της Αντίστασης

Κάθε χρόνο, παιδιά, με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940, ετοιμάζουμε ένα αφιέρωμα-γιορτή στα χρόνια της Κατοχής και της Αντίστασης.

Τότε που οι άνθρωποι έζησαν τον πόλεμο, το κρύο, την πείνα και, κυρίως, την στέρηση της ελευθερίας τους. 
Τις μέρες εκείνες αναμετρήθηκαν όσο ποτέ, το Καλό με το Κακό. 
Η απόλυτη φρίκη με το απόλυτο μεγαλείο ψυχής, το δίκαιο με το άδικο, η ζωή με το θάνατο, οι νίκες με τις ήττες. 
Μόνο που σε έναν πόλεμο, ακόμα και οι νικητές είναι χαμένοι.

Χάνουν πολύτιμα χρόνια από τη ζωή τους και μάλιστα όταν είναι νέοι.

Χάνουν το βιός που με τόσο κόπο απέκτησαν αυτοί και οι πρόγονοί τους.

Κυρίως, όμως, χάνουν αγαπημένους, παιδιά, αδέλφια, γονείς, ανθρώπινες ψυχές που δεν πρόλαβαν να χαρούν το δώρο της ζωής. 

Αυτούς θυμόμαστε και τιμούμε σήμερα. 

Κλασική Μουσική στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου

Η σημερινή ανάρτηση είναι ένα αφιέρωμα στο αποτύπωμα που άφησε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος στην  Κλασική Μουσική του 20ου αιώνα. 

Περιλαμβάνει έργα συνθετών που είτε έζησαν από πρώτο χέρι τις θηριωδίες του Πολέμου, είτε μεταγενέστερα βίωσαν τις επιπτώσεις του στον σύγχρονο κόσμο.

Gloria Victoria, animation μικρού μήκους για την φρίκη του πολέμου

"Όσο πιο φρικτός γίνεται τούτος ο κόσμος, τόσο πιο αφηρημένη γίνεται η τέχνη.

Ένας ειρηνικός κόσμος παράγει μια τέχνη ρεαλιστική."

Η φράση αυτή, που αποδίδεται στον μοντερνιστή ζωγράφο Πάουλ Κλε, περιέχει το νόημα της ταινίας που θα γνωρίσουμε στη σημερινή ανάρτηση.

Το Gloria Victoria, σε αντίθεση με τον τίτλο του, είναι ένα σκοτεινό αριστουργηματικό animation που αποτυπώνει με άκρως καλλιτεχνικά μέσα την φρίκη του πολέμου.

Πρόκειται για μια αντιπολεμική ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους του Βούλγαρο-Καναδέζου δημιουργού Θεοντόρ Ούσεβ.

Η ταινία δεν έχει λόγια, μόνο μουσική υπόκρουση από την 7η Συμφωνία (του Λένινγκραντ) του Σοστακόβιτς.

Παρακολουθώντας την, βλέπουμε να αναδύονται φιγούρες από την Γκερνίκα του Πικάσο, ενώ υπάρχουν σαφείς αναφορές σε εμπόλεμες καταστάσεις από την αρχαιότητα μέχρι την σύγχρονη ιστορία (Ισπανικός Εμφύλιος, Βομβαρδισμός της Δρέσδης) αλλά και αναφορές σε ταινίες (Πόλεμος των Άστρων, Ο τοίχος των Πινκ Φλόιντ) κλπ.

Tο ξύλινο αλογάκι δεν ξέρουμε αν παραπέμπει στον Δούρειο Ίππο ή στο παιδικό παιχνίδι σύμβολο του Ντανταϊσμού, ενός καλλιτεχνικού κινήματος που τάχθηκε κατά των φρικαλεοτήτων του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Κάποιες φιγούρες θυμίζουν πολύ τους δικούς μας χαράκτες Βάσω Κατράκη και Τάσσο!

Φτιάχνω το δικό μου κόμικ: Ο μικρός ήρωας

Η δημιουργία ενός κόμικ, μιας εικονογραφημένης ιστορίας, ή ενός βίντεο κλιπ είναι μια ολοκληρωμένη δράση που μπορεί να πραγματοποιηθεί στα πλαίσια μιας γιορτής ή ενός εργαστηρίου δεξιοτήτων (steam).

Συνδυάζει εικαστικά, μουσική, δημιουργική γραφή, γνώση τεχνολογίας αλλά και έρευνα της ιστορίας και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του κάθε τόπου.

Ταυτόχρονα, ενισχύει την συνεργασία ανάμεσα σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και ανθρώπους της κοινότητας.

Με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου και την προηγούμενη μας ανάρτηση με τίτλο Ο μικρός ήρωας (τραγούδι) για σήμερα προτείνουμε:

Τα παιδιά στην Κατοχή, Ο μικρός ήρωας (τραγούδι)

Ο Μικρός Ήρωας ήταν ένα εικονογραφημένο μυθιστόρημα που περιέγραφε τις περιπέτειες τριών φίλων κατά τη διάρκεια της Κατοχής στην Αθήνα.

Κυκλοφόρησε στην Ελλάδα μετά τον Εμφύλιο και για πολλές δεκαετίες, ενώ αργότερα, απέκτησε και τη μορφή κόμικ.

Οι ήρωες ήταν τρεις έφηβοι: 

-ο Γιώργος Θαλάσσης, στον οποίο αναφέρεται ο τίτλος, (ή παιδί φάντασμα, ή Μικρός Ήρωας).

Είχε χάσει και τους δυο γονείς στον βομβαρδισμό του Πειραιά από τους Γερμανούς.

-η Κατερίνα, (ή Νίκη, ή Κορίτσι Φάντασμα), φίλη και κρυφός έρωτας του Μικρού Ήρωα

ο Σπίθας (Νίκος Κατσανίκος), ο καλόκαρδος φίλος τους που επίσης έχασε τους γονείς του στον πόλεμο και ζει με τη γιαγιά του.

Τα παιδιά στην Κατοχή, Κινηματογραφικές ταινίες

Τα παιδιά πρωταγωνίστησαν στην Κατοχή, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, είτε παγιδεύοντας τους Γερμανούς με αμέτρητους  κωμικοτραγικούς τρόπους (όπως οι δικοί μας σαλταδόροι), είτε μοιράζοντας προκηρύξεις και γράφοντας συνθήματα στους τοίχους, είτε ακόμα και με την ένταξή τους στις επαναστατικές νεολαίες.

Αυτό έδωσε έμπνευση στους δημιουργούς αμέτρητων κινηματογραφικών ταινιών. 

Να μια λίστα με τις πιο αγαπημένες.

Αναζητήστε τις στους επόμενους συνδέσμους (με ελληνικούς υπότιτλους).

Αντιπολεμικές ταινίες για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940

Αμέτρητες είναι οι ταινίες που έχουν γυριστεί με θέμα τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, την Κατοχή και την Αντίσταση.

Σήμερα, προτείνουμε κάποιες που μπορούν να παρουσιαστούν στις σχολικές αίθουσες και να δώσουν αφορμή για περισσότερες συζητήσεις, δράσεις, ακόμα και ολοκληρωμένες δραστηριότητες-γιορτές.

Διαλέξαμε κυρίως ελληνικές, για να είναι πιο εύκολα κατανοητές από τα μικρά παιδιά, αλλά και για να δώσουν ερέθισμα να γνωρίσουμε καλύτερα την ιστορία του τόπου μας.

Ο μικρός στρατιώτης (τραγούδι)

Ο μικρός στρατιώτης είναι ένα τραγούδι που μιλά για κάτι τόσο σκληρό και απάνθρωπο (όπως είναι ο πόλεμος) με έναν τόσο βαθιά ανθρώπινο τρόπο.

Ανήκει στα Αντιπολεμικά, συλλογή τραγουδιών σε στίχους Δημήτρη Χριστοδούλου και μουσική Λίνου Κόκοτου, με ερμηνευτή τον Νίκο Ξυλούρη, που κυκλοφόρησαν το 1978.

Οι σαλταδόροι (δυο θεατρικά για σχολική γιορτή)

Αντλώντας έμπνευση από τις εμβληματικές φιγούρες των σαλταδόρων της Κατοχής και το Ξυπόλητο Τάγμα, προτείνουμε τα παρακάτω δύο θεατρικά, πλαισιωμένα με τραγούδια της εποχής.

Έχουν τίτλο Οι Σαλταδόροι (Ι και ΙΙ).*

Το πρώτο έχει μόνο ρόλους αγοριών ενώ το δεύτερο έχει αγόρια και κορίτσια.

Περιλαμβάνουν ρόλους για 16 παιδιά συνολικά, αλλά τα λόγια μπορούν να μοιραστούν και σε περισσότερα (ή λιγότερα) παιδιά με ελάχιστες τροποποιήσεις.

Τραγούδια για τους σαλταδόρους της Κατοχής

Ανάμεσα σε όσα έχουν απομείνει για να μας θυμίζουν την δράση των σαλταδόρων της Κατοχής, είναι και κάποια τραγούδια.

Τα τραγούδια αυτά, όπως ήδη αναφέραμε στην ενότητα Τραγούδια της Κατοχής και της Αντίστασης, μας περιγράφουν με τον καλύτερο τρόπο την πραγματικότητα της εποχής εκείνης.

Ακούστε τα πιο χαρακτηριστικά τραγούδια για σαλταδόρους.

Μπορείτε να πλαισιώσετε με αυτά μια σχολική γιορτή με τα σκετσάκια για τους σαλταδόρους.

Του Κυριάκου το γαϊδούρι (θεατρικό για σχολική γιορτή)

Ένα από τα συγκλονιστικότερα γεγονότα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου για την Ελλάδα ήταν ο Μεγάλος Λιμός, που αφάνισε πάνω από 100.000 ανθρώπους κατά την διάρκεια του σκληρού χειμώνα 1941-42 της Κατοχής.

Οι δραματικές αυτές στιγμές που στιγμάτισαν τους επιζώντες για πάντα, αποτυπώθηκαν τόσο ρεαλιστικά όσο και σατυρικά σε όλες τις μορφές τέχνης.

Στις Αντιπολεμικές ταινίες για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 είδαμε πολλές τέτοιες εικόνες, ενώ το ρεμπέτικο τραγούδι Του Κυριάκου το γαϊδούρι μας παρουσίασε ένα τραγικό συμβάν ακραίας πείνας από τη σατυρική του πλευρά.

Με έμπνευση αυτό το τραγούδι σας παρουσιάζουμε ένα θεατρικό* για σχολική παράσταση για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940.

Παρακάτω θα βρείτε οδηγίες και τα κείμενα της παράστασης καθώς και τρόπους να τη συνδέσετε με τα άλλα μαθήματα.

Του Κυριάκου το γαϊδούρι, σκωπτικό τραγούδι της Κατοχής

Το τραγούδι Του Κυριάκου το γαϊδούρι, του Δημήτρη Γκόγκου (Μπαγιαντέρα), είναι ένα σατυρικό (σκωπτικό) ρεμπέτικο της Κατοχής.

Αναφέρεται στο γαϊδουράκι ενός μανάβη, που του το έκλεψαν κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Πείνας επειδή δεν είχαν τι να φάνε.

20 τραγούδια για τη διατροφή

Η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη σε τραγούδια που σχετίζονται με τα τρόφιμα, την μαγειρική και τη διατροφή.

Παραδοσιακά ή σύγχρονα, για μικρότερα ή για πιο μεγάλα παιδιά, τα τραγούδια αυτά μπορούν να  εμπλουτίσουν τις υπόλοιπες δραστηριότητες τόσο για την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής, στις 16 Οκτωβρίου, όσο και για τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων με θεματική "Ζω καλύτερα-Ευ Ζην: Υγεία, Διατροφή και Αυτομέριμνα".

Για ορισμένα από αυτά υπάρχουν και ξεχωριστές αναρτήσεις με επιπλέον υλικό και φύλλο εργασίας.

Τόσο λάθος διατροφή (τραγούδι)

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής, στις 16 Οκτωβρίου, ελάτε να θυμηθούμε ένα αγαπημένο τραγούδι.

Αλήθεια, παιδιά, τι θέση έχουν τα φρούτα και τα λαχανικά στη διατροφή σας; 

Γνωρίζετε πόσο σημαντικά είναι αυτά που τρώμε για την υγεία μας αλλά και για να νιώθουμε χαρούμενοι και να απολαμβάνουμε την κάθε στιγμή;

Ακούστε το τραγούδι Τόσο λάθος διατροφή, της Τατιάνας Ζωγράφου.

Φτιάξε μια μηλο-μαράκα

Να και μια φθινοπωρινή κατασκευή.

Μετά την μηλομανία που μας έπιασε με το τραγούδι Μίλα μου για μήλα, τι θα λέγατε να μάθουμε πώς να φτιάχνουμε εύκολα μια μαράκα σε σχήμα μήλου;

Έτσι, θα μπορούμε να συνοδέψουμε και το αγαπημένο μας τραγούδι.

Μίλα μου για μήλα (τραγούδι)

Φθινοπώριασε, καιρός για φρέσκα μήλα, μηλόπιτες μηλολουκουμάδες, μηλογλυφειτζούρια και, φυσικά,  μηλοτράγουδα!

Όπως το σημερινό, που μιλάει για κάποιον που αγαπούσε τόσο πολύ τα μήλα, που δεν ήθελε να του μιλάνε για τίποτα άλλο!

Τα λόγια του τραγουδιού μας έρχονται απευθείας από τον υπέροχο, σουρεαλιστικό, φανταστικό κόσμο του Ευγένιου Τριβιζά ενώ την εξίσου υπέροχη, (αντάξια της Λιλιπούπολης) μουσική υπογράφει ο Σταύρος Παπασταύρου.

Attention (Προσοχή) - Η ιστορία του πολέμου σε ένα animation

Όλα ξεκίνησαν όταν ένας πρωτόγονος άνθρωπος σήκωσε ένα πεσμένο κλαδί για να χτυπήσει μια πεταλούδα που τον ενοχλούσε...

Η ιστορία του πολέμου από την αρχή του ανθρώπινου είδους μέχρι τη σύγχρονη εποχή, δοσμένη με χιούμορ και σκωπτικότητα στο πολυβραβευμένο, διάρκειας δώδεκα λεπτών, τσέχικο animation.

Φθινοπωρινό παραμύθι: Το πουλάκι και ο σκίουρος (Διδακτική αξιοποίηση ταινίας)

Το πουλάκι, είναι μια πολυβραβευμένη σειρά κινουμένων σχεδίων της Γερμανίδας εικονογράφου Lena Von Dohren.

Χαρακτηρίζεται από την δύναμη των σχεδίων και των χρωματικών συνδυασμών μέσα στην μινιμαλιστική τους απλότητα και από την απουσία διαλόγων, ενώ η μουσική τους επένδυση είναι ένα ηχοτοπίο από φυσικούς ήχους.

Βροχερές διακοπές με τους Μπόλεκ και Λόλεκ (κινούμενα σχέδια)

Το φθινόπωρο είναι μια όμορφη εποχή για βόλτες στην ύπαιθρο.

Αρκεί η βροχή να μην μας χαλάσει τα σχέδια.

Δείτε μια ιστορία με τους αγαπημένους μας Μπόλεκ και Λόλεκ.

Τα δυο αδελφάκια ετοιμάζονται να απολαύσουν τα παιχνίδια τους στην εξοχή.

Όμως, η φθινοπωρινή βροχή δεν τους αφήνει.

Παρόλα αυτά δεν χάνουν το κέφι τους και το Σαββατοκύριακό τους δεν πάει χαμένο!

Τραγούδι για το Τ,τ: Ταύροι

Ένα τραγούδι με πολλά Τ,τ, θα μάθουμε σήμερα παιδιά.

Τρελοί ταύροι, τίγρεις που οδηγούν και τρομαγμένοι τράγοι συναντιούνται σε ένα τρένο που τρέχει με τρελή ταχύτητα.

Ας το ακούσουμε.

Μουσικές κάρτες (επιτραπέζιο παιχνίδι)

Σήμερα, έχω ένα παιχνίδι για τους μικρότερους φίλους της παρέας μας.

Θα παίξουμε μουσικές κάρτες. 

Ζητήστε από κάποιον μεγάλο να σας εκτυπώσει τις κάρτες που έφτιαξα για σας. 

Έχουν επάνω  εικόνες που έχουν σχέση με τη μουσική.

Καλό είναι να τις  εκτυπώσετε σε σκληρό Α4 χαρτί, αν όμως δεν έχετε δεν πειράζει. 

Και το άλλο καλό είναι. 

Αν θέλετε να σας κρατήσουν πολύ και να μη σκιστούν μπορείτε μόλις τις κόψετε να τις κολλήσετε σε σκληρό χαρτόνι από χαρτόκουτο. 

Κόβετε τις κάρτες γύρω γύρω στο πλαίσιο. 

Επειδή είναι ασπρόμαυρες μπορείτε να τις χρωματίσετε κιόλας για να είναι πιο όμορφες και χαρούμενες.

Φτερά(Wings), μια ταινία για την φιλία και τον αλτρουισμό

Το Wings(Φτερά) είναι μια τρυφερή ταινία για τη φιλία και την αλληλοβοήθεια.

Μέσα από τα  νοσταλγικά, χρωματισμένα με νερομπογιές κινούμενα σχέδια, τη γλυκιά μουσική και το ρεαλιστικό ηχοτοπίο, η ταινία μας προσφέρει κάτι περισσότερο από μια αισθητική απόλαυση.

Μας μιλά για την τη χαρά του να δίνεις και να παίρνεις αγάπη και φροντίδα, να εκπληρώνεις τα πιο τρελά σου όνειρα, να συνεργάζεσαι με κάποιον που μπορεί να είναι διαφορετικός από εσένα.

Πρόκειται για ένα διάρκειας έξι λεπτών μικρού μήκους animation του 2019.

Ο τρελός χορός των φύλλων, του Σκοτ Τζόπλιν (κινούμενα σχέδια)

Γνωρίζετε, παιδιά, ότι υπάρχει μια μουσική σύνθεση για τον χορό των ξερών φύλλων στον αέρα;
Λέγεται Το ραγκ των φύλλων σφενδάμου (Maple leaf rug) και είναι ένα αρκετά απαιτητικό να παιχτεί κομμάτι για πιάνο του Αμερικανού συνθέτη Σκοτ Τζόπλιν.

Η Ομπρέλα (ταινία)

Η Ομπρέλα είναι μια βραβευμένη με Όσκαρ βραζιλιάνικη ταινία μικρού μήκους, που κυκλοφόρησε το 2021.

Δεν έχει λόγια, αλλά η ιστορία που περιγράφει είναι πολύ δυνατή.

Οι φίλοι μας, τα ζώα (τραγούδια - μουσικές- δραστηριότητες- ταινίες)

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων στις 4 Οκτώβρη, αλλά και την Πανελλήνια Σχολική Ημέρα Φιλοζωίας, στις 4 Απριλίου, θα βρείτε παρακάτω όλες τις αναρτήσεις που αναφέρονται σε ζώα.

Κλασική μουσική, αλληγορικά μουσικά παραμύθια και τραγούδια κάθε λογής, δραστηριότητες, κατασκευές, ταινίες.

Κάτι ήξερε ο Αίσωπος που μας δίδασκε μέσα από ιστορίες με ζώα.

Πάρτε μια γεύση.

1)Η συνέλευση των ζώων, του Περικλή Κοροβέση

Ο Πέτρος και ο λύκος, ένα μουσικό παραμύθι του Σεργκέι Προκόφιεφ

Αλήθεια, υπάρχει παιδί που να μην του αρέσουν τα κινούμενα σχέδια ή τα παραμύθια;
Ακούγεται απίθανο.
Aυτό φαίνεται να το γνώριζε καλά ο σπουδαίος Ρώσος συνθέτης Σεργκέι Προκόφιεφ.
Έτσι, το 1936 συνέθεσε ένα συμφωνικό παραμύθι , με τίτλο 
Ο Πέτρος κι ο λύκος.
Ο λόγος που το έκανε ήταν για να μάθουν τα παιδιά τα όργανα της ορχήστρας, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα ένα παραμύθι.

Τραγούδι για το Σ,σ,ς: Σκουλήκι και Σαλιγκάρι

Τώρα που μάθαμε το γράμμα Σσς, παιδιά, ελάτε να τραγουδήσουμε ένα αστείο τραγούδι για ένα σκουλήκι και ένα σαλιγκάρι.

Το σκουλήκι και το σαλιγκάρι είναι δυο πολύ καλοί φίλοι.

Ζουν στο έδαφος, σέρνονται όλη μέρα και κουλουριάζονται μέσα στα χώματα.

Το σώμα τους είναι σαν ένα γλιστερό, ζυμαρένιο κουλουράκι.

Μοιάζουν σαν αδελφάκια, μόνο που το σαλιγκάρι είναι λίγο δυσκίνητο γιατί κουβαλάει το σπιτάκι του.

Για αυτό και το σκουλήκι, που είναι πιο ευκίνητο, το φροντίζει λίγο παραπάνω.

Ακούστε το τραγούδι.

Πάπιες, Τραγούδι για το Π,π

Σήμερα, παιδιά, θα γνωρίσουμε ένα τραγούδι με πολλά Π,π.

Έχει τον τίτλο Πάπιες.

Ελάτε πρώτα να το διαβάσουμε δυνατά:

Φθινοπωρινοί ταξιδιώτες (διδακτική αξιοποίηση ταινίας)

Το γκρίζο λυκάκι είναι μια νορβηγική σειρά τεσσάρων ταινιών κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους, μιας για κάθε εποχή, της βραβευμένης δημιουργού Ναταλία Μαλίχινα.

Δεν έχει διαλόγους και οι πανέμορφες εικόνες επενδύονται από εξίσου όμορφη μουσική, κυρίως λαϊκές νορβηγικές μελωδίες παιγμένες από παραδοσιακά όργανα.

Το φθινόπωρο στην κλασική μουσική

Η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη στις υπέροχες μουσικές του φθινοπώρου.

Κλασικοί συνθέτες από όλες τις περιόδους, απεικόνισαν με τον δικό τους, ξεχωριστό τρόπο όλες τις εκφάνσεις της εποχής αυτής: το παιχνίδισμα του ήλιου με τα γκρίζα σύννεφα, το στροβίλισμα των φύλλων στον δυνατό αέρα, τις διακυμάνσεις των ήχων από τις σταγόνες της βροχής, το πολύβουο πλήθος των χωρικών που απολαμβάνει, σε μια φθινοπωρινή γιορτή, τους μόχθους της δουλειάς του, τις ζωηρές ομάδες των κυνηγών, αλλά και την ησυχία και εσωστρέφεια της φύσης που οδεύει προς τη χειμερία νάρκη και όλων εκείνων των στοιχείων της στην πορεία τους προς τον θάνατο, κλείνοντας έτσι έναν κύκλο ζωής.

Η ποικιλία στις επιλογές της παρακάτω λίστας, μπορεί να πλαισιώσει μουσικά όλες τις δραστηριότητες της εποχής ανάλογα με την διάθεσή μας.

Καλή απόλαυση!

Ήρθε το φθινόπωρο (τραγούδι)

Φθινοπώριασε για τα καλά, παιδιά.

Ώρα να κατεβάσουμε από τις ντουλάπες τα αδιάβροχα, τις ομπρέλες και τις γαλότσες.

Η βροχή και το κρύο δεν πρέπει να εμποδίσουν τις όμορφες, φθινοπωρινές βόλτες.

Έχει τόσα πράγματα να κάνει κανείς αυτή την εποχή!

Ακούστε ένα σχετικό τραγουδάκι.

Εκτυπώσιμο βιβλιαράκι με τα μουσικά όργανα

Γνωρίζετε, παιδιά, ότι υπάρχουν μικροσκοπικά βιβλιαράκια, που όλες οι σελίδες τους χωράνε σε μια κόλλα χαρτί Α4;
Σήμερα, σας έχω ετοιμάσει να φτιάξουμε ένα, για τα μουσικά όργανα. 
Φυσικά, δεν μπόρεσα να  χωρέσω όλα τα όργανα που υπάρχουν, αλλά είναι μια καλή αρχή για να ξεκινήσετε τη μελέτη σας. 

Στα επόμενα μαθήματα θα σας έχω κι άλλα τέτοια βιβλιαράκια. 
Έτσι, σιγά-σιγά, θα φτιάξουμε μια μικρή, μουσική βιβλιοθήκη.
Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να εκτυπώσετε το βιβλιαράκι.

Ο ύμνος της Ολυμπιάδας (μουσική και αθλητισμός)

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες που ξεκίνησαν από την Αρχαία Ελλάδα, αναβίωσαν την σύγχρονη εποχή στις 25 Μαρτίου του 1896 στην Αθήνα.

Λίγο νωρίτερα είχε ανατεθεί στον σημαντικό για την εποχή ποιητή Κωστή Παλαμά να γράψει τους στίχους ενός ύμνου που θα εμπεριείχε όλα τα κλασικά αρχαιοελληνικά ιδεώδη για τον αθλητισμό και που θα αποτελούσε σύμβολο της έναρξης των αγώνων.

Το ποίημα αυτό μελοποιήθηκε από τον σπουδαίο και με ευρωπαϊκή καριέρα Επτανήσιο συνθέτη Σπυρίδωνα Σαμάρα.

Ας δούμε τι λέει ο ύμνος αυτός.

Τα μουσικά όργανα

Ένα μουσικό όργανο, παιδιά, είναι μια κατασκευή, που έχει φτιαχτεί για να βγάζει ήχο.

Από τα πολύ παλιά χρόνια, οι άνθρωποι ανακάλυψαν ότι χτυπώντας (κρούοντας), τσιμπώντας ή φυσώντας διάφορα αντικείμενα, μπορούν να βγάλουν ήχο που να μοιάζει με εκείνους της φύσης. 
Από τότε μέχρι σήμερα, τα πράγματα έχουν εξελιχθεί πολύ στην κατασκευή των οργάνων.
Υπάρχουν όμως κάποιοι κανόνες, που ισχύουν από τα αρχαία μουσικά τόξα και τους αυλούς, μέχρι τα σύγχρονα ηλεκτρονικά όργανα.
Θέλετε να τους δούμε; 

Δύο πίτες (τραγούδι) - Εξερευνούμε το ηχόχρωμα της φωνής μας

 

Γεια σας παιδιά. 

Σήμερα σας έχω ένα αστείο τραγουδάκι. 

Αλλά πρώτα, θέλω να θυμηθούμε κάποια πράγματα. Θυμόσαστε που λέγαμε ότι κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικό ηχόχρωμα στην φωνή του που τον κάνει να ξεχωρίζει από τους άλλους; 

Κι ότι, το ίδιο συμβαίνει με τα ζώα, άλλα και τα αντικείμενα που βγάζουν ήχους, όπως για παράδειγμα τα μουσικά όργανα; 

Ε, λοιπόν, σήμερα θα διαπιστώσουμε ότι, ο ίδιος άνθρωπος, μπορεί να αλλάζει το ηχόχρωμα της φωνής του, με πολλούς τρόπους και να ακούγεται διαφορετικός.

Μιλάμε για το Ηχόχρωμα (Χροιά)

Αλήθεια, παιδιά, θυμόσαστε ότι οι ήχοι έχουν τέσσερα χαρακτηριστικά που τους κάνουν να ξεχωρίζουν μεταξύ τους; 
Ελάτε να ξαναθυμηθούμε ποια είναι αυτά τα χαρακτηριστικά.
Ένας ήχος, μπορεί να είναι δυνατός ή σιγανός. 
Τότε μιλάμε για την Ένταση του ήχου.
Ένας ήχος μπορεί να κρατάει πολύ ώρα, ενώ ένας άλλος μπορεί να είναι κοφτός και σύντομος.
Τότε μιλάμε για τη Διάρκεια του ήχου.
Ένας ήχος μπορεί να είναι ψηλός ή χαμηλός (μπάσος).
Τότε μιλάμε για το Τονικό Ύψος του ήχου (ή σκέτο ύψος).
Τέλος ένας ήχος μπορεί να έχει ένα δικό του ιδιαίτερο χρώμα που τον κάνει να ξεχωρίζει από όλους τους άλλους.
Τότε μιλάμε για το Ηχόχρωμα ή αλλιώς Χροιά.

Το τραγούδι της ειρήνης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την ειρήνη, που γιορτάζεται κάθε 21η Σεπτεμβρίου, ας θυμηθούμε το ομώνυμο τραγούδι του σημαντικού Έλληνα συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου.

Ένα τραγούδι για τα παιδιά του πολέμου

Παγκόσμια ημέρα ειρήνης, η 21η του Σεπτέμβρη.

Πόσες φορές άραγε θα χρειαστεί να μιλήσουμε για την ειρήνη μέσα από τον πόλεμο;

Πόσες φορές θα χρειαστεί να αγκαλιάσουμε στις σχολικές αίθουσες πληγωμένες ψυχές παιδιών που έρχονται από χώρες που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση;

Για αυτά τα παιδιά γράφτηκε αυτό το τραγούδι.

Ερηνούλα μου (Delenda est)

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα για την ειρήνη, ας ξαναθυμηθούμε ένα από τα συγκλονιστικότερα ελληνικά τραγούδια για το θέμα, σε στίχους Κώστα Τριπολίτη και μουσική Δήμου Μούτση.

Το τραγούδι είναι αλληγορικό και με ιστορικές αναφορές.

Ενδείκνυται για διδασκαλία σε μεγαλύτερα παιδιά.

Μια γιορτή για την ειρήνη (τραγούδι)

Ένα τραγούδι για μικρότερα παιδιά, με θέμα την ειρήνη, είναι το επόμενο.

Ένα τραγούδι που μιλά για την ανάγκη να είναι η ειρήνη η κοινή μοίρα όλων των ανθρώπων.

Ανήκει σε μια σειρά τραγουδιών που φτιάχτηκαν για την εκπαίδευση μουσουλμανοπαίδων.

Μπορεί να διδαχθεί μια χαρά τόσο σε μικρότερα παιδιά όσο και σε παιδιά που διδάσκονται την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα.

Φθινόπωρο, από τη σειρά Silly Symphonies

Αλήθεια, πόσο διαφορετικό ήταν το φθινόπωρο το 1930;

Ας δούμε την ομώνυμη ταινία από την σειρά Silly Symphonies.

Πρόκειται για κάποια από τα παλαιότερα κινούμενα σχέδια του Ντίσνεϊ, τότε που ήταν ακόμα ασπρόμαυρα!

Δυνατά ή σιγά

Παιδιά ας θυμηθούμε ξανά όσα μάθαμε για την ένταση του ήχου σε προηγούμενα μαθήματα ρίχνοντας μια ματιά εδώ:

Μιλάμε για την ένταση

Θυμόσαστε τι σημαίνει f, p, ff, pp, cresc<, decresc>;

Aς διαβάσουμε και το κεφάλαιο που μιλάει για την ένταση στο βιβλίο μας:

Μιλάμε για την Ένταση - Δυνατά ή σιγά

Σήμερα παιδιά θα μιλήσουμε για την ένταση στη μουσική, δηλαδή, πόσο σιγά ή δυνατά ακούγονται οι ήχοι, οι νότες, τα τραγούδια. 
Όμως, πριν μιλήσουμε για τους ήχους, που δεν τους βλέπουμε, αλλά μόνο τους ακούμε, τι θα λέγατε να ασχοληθούμε με κάτι που μπορούμε να δούμε με τα μάτια μας, όπως για παράδειγμα έναν πίνακα ζωγραφικής;

Μιλάμε για την ένταση

Εσύ ποιο σύμβολο δυναμικής
αγωγής θα έβαζες στην 
"Kραυγή"του Μουνκ

Σήμερα θα μιλήσουμε για την ένταση που είναι ένα από τα τέσσερα χαρακτηριστικά του ήχου.
Με απλά λόγια, ένταση είναι πόσο δυνατά ή σιγανά (και όχι χαμηλά) ακούγεται ένας ήχος.
Σε ένα μουσικό κομμάτι η ένταση δεν είναι ίδια από την αρχή μέχρι το τέλος αλλά μεταβάλλεται, αλλιώς το κομμάτι θα ήταν βαρετό! 
Το ίδιο συμβαίνει και με την ομιλία μας. Άλλη ένταση έχει η φωνή μας όταν θέλουμε να τονίσουμε κάτι, άλλη όταν λέμε ένα μυστικό, άλλη όταν μιλάμε στην τάξη και άλλη όταν παίζουμε με τους φίλους μας στο προαύλιο. 
Αν δεν αλλάζαμε την ένταση όταν μιλάμε θα ακουγόμασταν πολύ κουραστικοί και οι άλλοι δεν θα καταλάβαιναν το νόημα αυτών που λέμε παρότι

Μιλάμε για τον ρυθμό

Μόλις ακούμε τη λέξη "ρυθμό", παιδιά, το πρώτο πράγμα που μας έρχεται  στο μυαλό είναι κάτι που έχει σχέση με κίνηση: χορός, γυμναστική, περπάτημα, τρέξιμο, αλλά και τραγούδι, παίξιμο μουσικών οργάνων κλπ.

Όμως, ο ρυθμός, υπάρχει γύρω μας παντού, ακόμα και σε κάτι που φαίνεται ακίνητο!

Πάρτε για παράδειγμα το παιχνίδι με τα "αγαλματάκια" που παίζουμε στην τάξη.

Όσο ακούμε τη μουσική, χορεύουμε και κινούμαστε στο ρυθμό της.

Ως εδώ, καλά.

Μόλις σταματά η μουσική, πρέπει να μείνουμε ακίνητοι, σαν αγάλματα, έτσι δεν είναι;