Τραγούδια για τους σαλταδόρους της Κατοχής

Ανάμεσα σε όσα έχουν απομείνει για να μας θυμίζουν την δράση των σαλταδόρων της Κατοχής, είναι και κάποια τραγούδια.

Τα τραγούδια αυτά, όπως ήδη αναφέραμε στην ενότητα Τραγούδια της Κατοχής και της Αντίστασης, μας περιγράφουν με τον καλύτερο τρόπο την πραγματικότητα της εποχής εκείνης.

Ακούστε τα πιο χαρακτηριστικά τραγούδια για σαλταδόρους.

Μπορείτε να πλαισιώσετε με αυτά μια σχολική γιορτή με τα σκετσάκια για τους σαλταδόρους.

Του Κυριάκου το γαϊδούρι (θεατρικό για σχολική γιορτή)

Ένα από τα συγκλονιστικότερα γεγονότα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου για την Ελλάδα ήταν ο Μεγάλος Λιμός, που αφάνισε πάνω από 100.000 ανθρώπους κατά την διάρκεια του σκληρού χειμώνα 1941-42 της Κατοχής.

Οι δραματικές αυτές στιγμές που στιγμάτισαν τους επιζώντες για πάντα, αποτυπώθηκαν τόσο ρεαλιστικά όσο και σατυρικά σε όλες τις μορφές τέχνης.

Στις Αντιπολεμικές ταινίες για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 είδαμε πολλές τέτοιες εικόνες, ενώ το ρεμπέτικο τραγούδι Του Κυριάκου το γαϊδούρι μας παρουσίασε ένα τραγικό συμβάν ακραίας πείνας από τη σατυρική του πλευρά.

Με έμπνευση αυτό το τραγούδι σας παρουσιάζουμε ένα θεατρικό* για σχολική παράσταση για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940.

Παρακάτω θα βρείτε οδηγίες και τα κείμενα της παράστασης καθώς και τρόπους να τη συνδέσετε με τα άλλα μαθήματα.

Του Κυριάκου το γαϊδούρι, σκωπτικό τραγούδι της Κατοχής

Το τραγούδι Του Κυριάκου το γαϊδούρι, του Δημήτρη Γκόγκου (Μπαγιαντέρα), είναι ένα σατυρικό (σκωπτικό) ρεμπέτικο της Κατοχής.

Αναφέρεται στο γαϊδουράκι ενός μανάβη, που του το έκλεψαν κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Πείνας επειδή δεν είχαν τι να φάνε.

Φθινοπωρινά τραγούδια

Φθινόπωρο, παιδιά!

Μη σας πιάνει μελαγχολία...

Αυτή η εποχή μπορεί να είναι λίγο παρεξηγημένη, όμως φθινόπωρο δεν είναι μόνο ο μελαγχολικός, γκρίζος, γεμάτος σύννεφα ουρανός και τα χελιδόνια που πετάνε μακριά μας.

Φθινόπωρο είναι και οι ζωηρές σταγόνες βροχής που χοροπηδάνε στις στέγες, τα νόστιμα μήλα, τα σταφύλια, το κρασί και η χαρά του τρύγου.

Ελάτε να γνωρίσουμε υπέροχα τραγούδια του λαού μας για αυτή την εποχή.

Τραγούδια όλων των ειδών: παραδοσιακά, μοντέρνα, έντεχνα, ρεμπέτικα, για μικρά και για μεγαλύτερα παιδιά.

Σε κάποια θα βρείτε και φύλλο εργασίας.

Ελπίζω να σας αρέσουν!

Το δελφινοκόριτσο (Οδυσσέα Ελύτη, Τα Ρω του Έρωτα)

Το δελφινοκόριτσο είναι άλλο ένα όμορφο τραγούδι από τη συλλογή Τα Ρω του Έρωτα, του Οδυσσέα Ελύτη.

Μιλά για ένα φανταστικό πλάσμα της θάλασσας, μισό γυναίκα, μισό ψάρι, για μια γοργόνα.

Θυμόσαστε άλλα τραγούδια του Οδυσσέα Ελύτη που να μιλάνε για μαγικά πλάσματα και ξωτικά;

Ο Μάης και τα έθιμά του

Ο Μάης είναι ο μεγαλύτερος μήνας του χρόνου γιατί οι 31 μέρες του έχουν τη μεγαλύτερη διάρκεια από όλους τους άλλους μήνες.

Για τον λόγο αυτό λέγεται και Μεγαλομήνας.

Το όνομά του ίσως να προέρχεται από τη λατινική λέξη Major (μαγιόρ) που θα πει Μεγάλος.

Ίσως πάλι να πήρε το όνομά του από την Μαία (Μάγια στα λατινικά), που ήταν η νύμφη της γονιμότητας και της τεκνοποίησης.

Φτιάχνουμε μαγιάτικο στεφάνι με χάρτινα λουλούδια

Μια πανεύκολη κατασκευή με ελάχιστα υλικά που φτιάχνεται γρήγορα και το αποτέλεσμα εντυπωσιάζει, είναι το μαγιάτικο στεφάνι με ζωγραφιστά λουλούδια από χαρτί.

Για δείτε τι όμορφα που γίνονται!

Λαλούν τ' αηδόνια, Επτανησιακή καντάδα(τραγούδι)

Η άνοιξη έχει μπει για τα καλά, παιδιά.

Νιώσατε τον ήλιο και το δροσερό αεράκι;

Μυρίσατε κανένα μοσχοβολιστό λουλούδι;

Ακούσατε τα πουλάκια να κελαηδούν;

Το τραγούδι Λαλούν τ΄αηδόνια μας μεταφέρει σε αυτή την ωραία, ανοιξιάτικη ατμόσφαιρα από μια άλλη εποχή.

Είναι του επτανήσιου συνθέτη Διονυσίου  Λαυράγκα.

Εντερλέζι , ένα τραγούδι για την άνοιξη

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ρομά στις 8 Απριλίου, θα μάθουμε σήμερα το υπέροχο τσιγγάνικο τραγούδι Εντερλέζι και θα γνωρίσουμε έναν λαό με μεγάλη μουσική ευαισθησία και παράδοση: τους Τσιγγάνους ή Ρομά. 

Ο λαός αυτός, που ζει νομαδικά, δηλαδή περιφέρεται από τόπο σε τόπο, παίζει σημαντικό ρόλο στη μουσική του κάθε τόπου. 

Στους Τσιγγάνους οφείλεται σε μεγάλο βαθμό, η διάσωση του παραδοσιακού τραγουδιού κάθε χώρας.

Χριστός Ανέστη

Χρόνια Πολλά και Χριστός Ανέστη!

Η σημερινή μέρα είναι μέρα χαράς.

Η Ανάσταση του Χριστού συμβολίζει την νίκη στο θάνατο και δίνει ελπίδα σε όλους τους ανθρώπους και κυρίως σε αυτούς που  περνούν πιο δύσκολα.

Για αυτό και τα έθιμα της ημέρας είναι ζωηρά,  χαρούμενα και ...θορυβώδη!

Τσουγκρίζουμε τα αβγά, πετάμε πυροτεχνήματα και ρουκέτες, χτυπάμε τα ξύλινα στασίδια στην εκκλησία, τραγουδάμε και χορεύουμε σε έντονους ρυθμούς.

Όλα αυτά συμβολίζουν τη στιγμή που αναστήθηκε ο Χριστός και τον σεισμό που προκλήθηκε στην οικουμένη.
Το ίδιο συμβαίνει και στην πασχαλιάτικη παραδοσιακή μουσική.

Φτιάχνουμε κοτοπουλάκια που τραγουδούν από χάρτινα ποτήρια

Με έμπνευση την κούικα, ένα περίεργο βραζιλιάνικο τύμπανο με ένα ραβδί από μπαμπού στο κέντρο που παράγει βρυχηθμούς, θα φτιάξουμε σήμερα ένα οργανάκι που όχι μόνο θα μοιάζει με κοτοπουλάκι αλλά θα τραγουδάει κιόλας...συγκεκριμένα, θα κακαρίζει!

Δεν το πιστεύετε;

Για δείτε.

Τα εγκώμια του Επιταφίου (με εκτυπώσιμο βιβλιαράκι)

Τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ, παιδιά, γίνεται η περιφορά του Επιταφίου. 

Είναι μια συγκινητική στιγμή η ώρα που συνοδεύουμε τον νεκρό Χριστό στην έξοδό του για έναν άλλο κόσμο. 

Ανάμεσα στους υπόλοιπους όμορφους βυζαντινούς ύμνους που ακούγονται σε αυτή τη λειτουργία είναι και τα εγκώμια του επιταφίου.

Εγκώμιο είναι ένας επαινετικός ύμνος που υμνεί τις χάρες αυτού στον οποίο απευθύνεται. 

Στη βυζαντινή μουσική έχουμε τρία εγκώμια του Επιταφίου, με πολλούς στίχους το καθένα, που ψάλλονται κάθε Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ για τον Χριστό και κάθε παραμονή του Δεκαπενταύγουστου για την Παναγία.

Μεγάλη Παρασκευή, Το Μοιρολόι της Παναγίας (Σήμερον μαύρος ουρανός)

Η μουσική της Μεγάλης Παρασκευής είναι αφιερωμένη στον πόνο της Παναγίας, στον θρήνο της μόλις μαθαίνει  ότι έχασε το παιδί της.

Υπάρχει ένα ιδιαίτερο τραγούδι για την ημέρα αυτή, γνωστό και ως Μοιρολόγι της Παναγιάς  με τίτλο Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα.

Είναι κάτι ανάμεσα σε βυζαντινό ύμνο και παραδοσιακό μοιρολόι.

Σε πολλά μέρη της Ελλάδας τραγουδιέται σαν μοιρολόι γύρω από τον επιτάφιο (όπως στην νεκρώσιμη τελετουργία των κοινών θνητών) ενώ σε κάποια άλλα μέρη, όπως η Σκιάθος, τραγουδιέται την Μεγάλη Παρασκευή σαν κάλαντα από μικρά παιδιά που κρατούν στο χέρι έναν ανθοστόλιστο Σταυρό.

Μάλιστα είναι τα μόνα κάλαντα από όσα γνωρίζουμε που φέρουν λυπητερό αντί για χαρμόσυνο μήνυμα.

Ο θρήνος της μάνας στην ελληνική μουσική

Ο θρήνος της μάνας είναι τόσο αρχαίος όσο και ο άνθρωπος.

Ως κορυφαίο γεγονός έκρηξης συναισθημάτων, κατέχει ξεχωριστή θέση στη μουσική, σε όλα τα είδη της και σε όλες τις εποχές.

Από την αρχαία τραγωδία ως τη βυζαντινή μουσική, και από το παραδοσιακό ως το λαϊκό έντεχνο τραγούδι, αμέτρητα είναι τα δημιουργήματα του λόγου και της μουσικής που αποτυπώνουν τον αβάσταχτο πόνο του γονιού που χάνει το παιδί του.

Τα έθιμα της Μεγάλης Πέμπτης, Κόκκινα αβγά και μοσχοβολιστά τσουρέκια

Ένα από τα πιο γνωστά και αγαπημένα έθιμα της Μεγάλης Πέμπτης είναι το βάψιμο των αβγών. 

Δεν υπάρχει μέρος της Ελλάδας που να μην βάφουν κόκκινα αβγά, με διάφορους τρόπους και παραλλαγές. Άλλοι τα βάφουν με φυσικά χρώματα από φλούδες κρεμμυδιού και ζουμί από παντζάρι, άλλοι με φυλλαράκια που αποτυπώνουν το σχήμα τους πάνω στο αβγό κι άλλοι προτιμούν τα πολύχρωμα.

Το Πάσχα στην ελληνική λογοτεχνία (20 ηχητικά διηγήματα)

Τα ηχητικά βιβλία είναι ένας μοναδικός τρόπος για να απολαύσουμε μια ιστορία, ειδικά όταν για κάποιον λόγο δυσκολευόμαστε να διαβάσουμε το κανονικό βιβλίο.

Μάλιστα τώρα που πλησιάζουν οι άγιες μέρες του Πάσχα, τι πιο ωραίο από το να κλείσουμε τα μάτια και να ταξιδέψουμε μέσα από σπουδαίους λογοτέχνες σε αλλοτινές αλλά και σύγχρονες εποχές, να μπούμε στο πνεύμα των ημερών και να γνωρίσουμε την Ελλάδα του χτες και του σήμερα.

Το σημερινό αφιέρωμα περιλαμβάνει 20 διηγήματα που κυκλοφορούν ελεύθερα (προς μεγάλη τύχη) στο διαδίκτυο.

Πατήστε στο ξεχωριστό κανάλι του κάθε αφηγητή και αναζητήστε το κείμενο για μια πιο ολοκληρωμένη οπτικοακουστική εμπειρία.

Θα βρείτε επίσης και πολλά άλλα αξιόλογα διηγήματα.

Καλή σας ακρόαση και καλή Μεγάλη Εβδομάδα!

Οικολογική καρτούλα για το Πάσχα, κουλουράκια-κλειδί του Σολ,

Το Πάσχα παιδιά είναι ωραία να φτιάχνουμε  χαρούμενες δραστηριότητες: κουλουράκια, τσουρέκια, κόκκινα αβγά, λαμπάδες...ε, και καμιά επαναληψούλα σε αυτά που έχουμε μάθει! 
Σήμερα θα μάθουμε να κάνουμε μια  πασχαλινή κάρτα με χαρτιά που έχουμε σπίτι, χωρίς ψαλίδι και με κόλλα από αλεύρι και νερό. Επίσης σας έφτιαξα κουλουράκια στο σχήμα που έχει το κλειδί του σολ. 

Μπορείτε κι εσείς να τα φτιάξετε με τη συνταγή της μαμάς σας, ή να τα κάνετε διακοσμητικά για τις λαμπάδες σας με μια ζύμη από αλάτι που τις οδηγίες θα βρείτε παρακάτω.

Πρώτα όμως πάμε να θυμηθούμε πώς σχεδιάζουμε ένα πεντάγραμμο και το κλειδί του σολ.

Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών

Μεγάλη Δευτέρα σήμερα, παιδιά,  μπήκαμε στη Μεγάλη Εβδομάδα.
Αυτή η εβδομάδα έχει μεγάλη σημασία για τους χριστιανούς, για αυτό και τα σχολεία είναι πάντα κλειστά. 

Είναι η εβδομάδα των Παθών του Χριστού. 

Από τη Κυριακή των Βαΐων μέχρι και την Κυριακή του Πάσχα ο Χριστός έζησε όλα τα όμορφα και άσχημα συναισθήματα που μπορεί να ζήσει ένας άνθρωπος.

Την Κυριακή των Βαΐων όλοι τον χειροκροτούσαν και τον θαύμαζαν. 

Μέχρι τα ρούχα τους και κλαδιά φοίνικα στρώσανε στο δρόμο για να πατήσει πάνω με το ταπεινό γαϊδουράκι του.

Τα κάλαντα του Λαζάρου

Παιδιά, μην ξεχαστείτε.

Το Σάββατο πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα τραγουδάμε τα κάλαντα του Λαζάρου. 
Το ξέρω ότι σας αρέσουν για αυτό η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη σ' αυτά.

Θα βρείτε τα λόγια πιο κάτω.

Βιβλιαράκι με τα κάλαντα του Λαζάρου
Παρακάτω σας έχω να εκτυπώσετε (μπρος πίσω σε μια σελίδα και μετά διπλώνω) το βιβλιαράκι με τους ύμνους, τα τραγούδια και τα κάλαντα για τη μεγάλη Σαρακοστή και το Πάσχα.

Φυσικά περιλαμβάνονται και τα κάλαντα του Λαζάρου. 

Ύμνοι κάλαντα και τραγούδια για τη μεγάλη Σαρακοστή και το Πάσχα pdf

Λίγα λόγια για τα κάλαντα

Έχουμε συνηθίσει όταν λέμε κάλαντα να έρχονται στο μυαλό μας εκείνα των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς ή και των Φώτων. 

Όμως τα κάλαντα είναι από μόνα τους μια κατηγορία παραδοσιακών τραγουδιών που έχουν κοινά χαρακτηριστικά. 

Ποια είναι αυτά;

Μπείτε στην ανάρτηση 

Κάλαντα, μια διαδρομή στο χρόνο

Ο Απρίλης και τα έθιμά του

Η γέννηση της θεάς Αφροδίτης, Σάντρο Μποτιτσέλι

Μπήκαμε στον όμορφο, ξανθό Απρίλη, παιδιά.

Ξανθός γιατί είναι λουσμένος με το φως του ήλιου.

Έτσι όπως τον γνωρίσαμε στο τραγούδι Απρίλη μου.

Έτσι όπως τον αποκάλεσε πρώτος ο Διονύσιος Σολωμός στους Ελεύθερους Πολιορκημένους: