Φτιάχνουμε χαρταετούς ανακυκλώνοντας χάρτινες σακούλες

Υπάρχει άραγε μικρός ή μεγάλος που να μην απολαμβάνει το πέταγμα του χαρταετού την Καθαρή Δευτέρα (και όχι μόνο).

Τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι κατασκεύαζαν μόνοι τους τους χαρταετούς.

Ήταν μια διαδικασία όμορφη αλλά απαιτούσε γνώσεις και μέτρημα (ζύγιασμα), μια που για να μπορεί να πετάει ο χαρταετός θα πρέπει να τηρούνται οι αρχές της αεροδυναμικής που ισχύουν και για τα αεροπλάνα.

Σήμερα θα μάθουμε να φτιάχνουμε χαρταετούς που μπορεί να διαφέρουν λίγο από τους παραδοσιακούς, όμως φτιάχνονται πανεύκολα από μικρούς και μεγάλους, με με μηδενικά υλικά από την ανακύκλωση και το πιο σημαντικό, πετάνε στα σίγουρα!

Ελάτε να φτιάξουμε μέσα σε λίγα λεπτά χαρταετούς από ανακυκλωμένες παλιές χαρτοσακούλες!

Πάρτε μια γεύση στα επόμενα βίντεο:

Μπόλεκ και Λόλεκ: Διαγωνισμός χαρταετών

Ελάτε σήμερα, παιδιά, να πετάξουμε τον χαρταετό παρέα με τους δύο αγαπημένους μας φίλους από την  πολωνική σειρά κινουμένων σχεδίων.

Ο Μπόλεκ και ο Λόλεκ, όπως τα περισσότερα παιδιά, θαυμάζουν πολύ τα αεροπλάνα και οτιδήποτε πετάει.

Την ώρα που παρακολουθούν μια πτήση, οι δυο πιλότοι τους στέλνουν προσκλήσεις για έναν διαγωνισμό χαρταετού.

Φτιάχνουμε χαρταετούς-τυμπανάκια από ανακυκλώσιμα υλικά

Επιστέφοντας μετά την Καθαρή Δευτέρα στο σχολείο, μας ήρθε η έμπνευση να φτιάξουμε ένα στριφογυριστό τυμπανάκι στο σχήμα του χαρταετού.

Για ακούστε!

Ήταν μια εύκολη κατασκευή (χρειάστηκε μόλις μια διδακτική ώρα), άρεσε σε μικρά και μεγάλα παιδιά και φυσικά τα υλικά που χρησιμοποιήσαμε ήταν τα αγαπημένα μας πλέον ... σκουπίδια από την ανακύκλωση, που τόσα και τόσα όμορφα πράγματα φτιάχνουμε κάθε τόσο.

Θέλετε να δείτε πώς τα φτιάξαμε;

Ζωγραφίζουμε την κυρά Σαρακοστή με τα σώματά μας

Μπήκαμε στην Σαρακοστή και στην άνοιξη, παιδιά.

Καιρός να αντικαταστήσουμε τον χιονάνθρωπο που στόλιζε την πόρτα της τάξης μας με κάτι πιο επίκαιρο.

Αυτή την εβδομάδα φτιάξαμε μια τεράστια κυρά Σαρακοστή με τον γνωστό, αγαπημένο μας τρόπο που φτιάχνουμε κάθε φορά γιγάντιες φιγούρες: χρησιμοποιώντας το αποτύπωμα του σώματος ενός παιδιού.

Η Κυρά Σαρακοστή (έθιμο, τραγούδι, χειροτεχνίες)

Από τα παλιά χρόνια, παιδιά, μετά την Καθαρή Δευτέρα αρχίζει η Σαρακοστή, δηλαδή μια περίοδος σαράντα ημερών μέχρι το Πάσχα. 

Το διάστημα αυτό οι άνθρωποι συνηθίζουν να νηστεύουν και να προσεύχονται, κάτι που το έχουν ανάγκη ύστερα από το ξεφάντωμα του Τριωδίου και της  Αποκριάς.

Συνηθίζουν να φτιάχνουν μια κούκλα από ζυμάρι χωρίς στόμα, γιατί νηστεύει.

Στην ποδιά της έχει φρούτα, ψάρια και άλλες νηστίσιμες τροφές.

Παραδοσιακά αποκριάτικα τραγούδια

Τα αποκριάτικα παραδοσιακά τραγούδια ακολουθούν τα χαρακτηριστικά των δημοτικών τραγουδιών, δηλαδή, τραγουδιόνται  στις τοπικές διαλέκτους, ακολουθούν τα ρυθμικά σχήματα (καλαματιανός, συρτός στα τρία κλπ) και τα όργανα (κλαρίνο, λύρα, τσαμπούνα κλπ) της κάθε περιοχής.

Αυτό που τα κάνει ξεχωριστή κατηγορία είναι το περιεχόμενο, η θεματολογία τους.

Ελληνική Αποκριά, του Μίκη Θεοδωράκη

Η Ελληνική Αποκριά (Το Καρναβάλι) είναι ένα συμφωνικό έργο σε μορφή σουίτας μπαλέτου, του Μίκη Θεοδωράκη που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1953.

Σε αυτό ο συνθέτης παντρεύει δυο κόσμους, εκείνον της ελληνικής λαϊκής αποκριάτικης παράδοσης με τους διονυσιακούς χορούς, το γαϊτανάκι, τη γκαμήλα και άλλα έθιμα με εκείνον της σοβαρής έντεχνης δυτικής μουσικής.

Ο συνθέτης βασίστηκε στα μουσικά του αποθέματα, στα σχέδια που είχε ήδη κάνει στα 1947-48, όταν ήταν εξόριστος στην Ικαρία. 

Τότε που τον είχαν εντυπωσιάσει τα λαϊκά τραγούδια που τραγουδούσαν οι συνεξόριστοί του και ιδιαίτερα ο Η Ψαροπούλα του Γιάννη Παπαϊωάννου. 

Πράγματι, το θέμα του τραγουδιού αυτού κυριαρχεί στο Μεγάλο Χορό.

Το καρναβάλι στην κλασική μουσική

Το καρναβάλι, μια γιορτή με πανάρχαιες ρίζες, μας υπενθυμίζει την βαθιά ανάγκη των ανθρώπων να αναγεννηθούν από την στασιμότητα του χειμώνα, να ξεδώσουν, να διασκεδάσουν, να απελευθερωθούν από την εικόνα τους, μέσα από μεταμφίεση και ρόλους, ακόμα και να έρθουν σε επαφή με τις ψυχές των δικών τους που έχουν περάσει σε άλλο κόσμο.

Αποκριές με τον Καραγκιόζη

Τι πιο ωραίο θέαμα για το Τριώδιο από μια αποκριάτικη παράσταση με τον Καραγκιόζη.

Οι λαϊκές φιγούρες του δικού μας θεάτρου σκιών, μέσα από τους αστείους διαλόγους, τους χορούς, τα τραγούδια και τα παραδοσιακά γλέντια τους μας μεταφέρουν περίφημα στο κλίμα της Αποκριάς.

Το καλύτερο είναι βέβαια να δούμε από κοντά τον μπερντέ, όπως λέμε συνήθως το άσπρο πανί της παράστασης.

Ντίλι ντίλι ντίλι (παιχνιδοτράγουδο)

Το Ντίλι ντίλι ντίλι είναι ένα διασκεδαστικό παιχνιδοτράγουδο από την περιοχή της θάλασσας του Μαρμαρά, την Προποντίδα.

Είναι ένα παραδοσιακό τραγούδι, δηλαδή έρχεται από τα παλιά χρόνια.

Λέγεται αλλιώς και παραμυθοτράγουδο ή παιχνιδοτράγουδο, γιατί μας εξιστορεί ένα παραμύθι (ιστορία) και μπορούμε να παίξουμε με αυτό.

Τραγούδια για την Αποκριά

Εκτός από τα παραδοσιακά αποκριάτικα τραγούδια, υπάρχουν και κάποια άλλα που, είτε μιλάνε για το καρναβάλι, είτε συνηθίζουμε και μας αρέσει να τα ακούμε την Αποκριά.

Ας τα ξαναθυμηθούμε, μέσα στο πνεύμα των ημερών.

Το γαϊτανάκι (τραγούδι)

Σήμερα, παιδιά, θα ξαναθυμηθούμε Το γαϊτανάκι, ένα τραγούδι που έχουμε τραγουδήσει πολλές φορές, σε  πολλές γιορτές. 

Οι μαθητές της Β΄ τάξης θα το συναντήσατε και στο βιβλίο της Γλώσσας. 

Είναι ένα τραγούδι που μιλάει για την δύναμη της συνεργασίας και της αλληλεγγύης. 

Ποιος θα φανταζόταν ότι τα χεράκια των μικρών παιδιών αν ενωθούν σε έναν κύκλο, τότε ο κύκλος αυτός θα ήταν τόσο μεγάλος που θα μπορούσε να αγκαλιάσει όλη τη γη! 

Φτιάχνουμε μουσικά όργανα και αποκριάτικες μάσκες με έμπνευση από την παράδοση

Αντλώντας έμπνευση από τις εντυπωσιακές παραδοσιακές τελετές της αποκριάς που έχουν κοινές ρίζες με πολλούς λαούς σε όλη τη γη, φτιάξαμε στην τάξη μουσικά όργανα και μάσκες για να πλαισιώσουμε τις αποκριάτικες εκδηλώσεις μας.

Ας δούμε τις κατασκευές μια μια ξεχωριστά.

Παντρεύουνε τον κάβουρα (Μάσκες, καρτέλες, κουκλοθέατρο)

Το  Παντρεύουνε τον κάβουρα, είναι ένα αποκριάτικο παιχνιδοτράγουδο. 

Περιγράφει τον γάμο ενός κάβουρα με μια χελώνα.

Στο γάμο έρχονται καλεσμένοι άλλα ζώα, που το κάθε ένα κάνει κάτι απροσδόκητο.

Ο γάιδαρος τραγουδάει (παρά την αγριοφωνάρα του), η αλεπού μαδάει τις κότες για το γαμήλιο γεύμα (αντί να τις φάει) και πάει λέγοντας.

Δείτε το θεατρικό δρώμενο στο επόμενο βίντεο όπως το δίδαξε στα παιδιά η αξέχαστη Δόμνα Σαμίου, σε μια παρουσίαση στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.

Φτιάχνουμε Μωμόγερους για την Αποκριά (κατασκευή μάσκας)

Με έμπνευση το αποκριάτικο έθιμο των Μωμόγερων, των Αράπηδων, των Μπαμπαλιούρηδων και των άλλων κωδωνοφόρων από την βόρεια Ελλάδα, φτιάξαμε σήμερα στην τάξη τεράστιες μάσκες από απλά ανακυκλώσιμα υλικά.

Πρώτα ξαναθυμηθήκαμε όσα γνωρίσαμε στην αντίστοιχη ανάρτηση.

Ύστερα, προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε φιγούρες που να θυμίζουν τις γιγάντιες χνουδωτές εντυπωσιακές μορφές που σίγουρα κάθε παιδί αν τις δει μια φορά θα θυμάται για πάντα.

Τέλος φορέσαμε τις μάσκες, πήραμε και τα αυτοσχέδια όργανα που φτιάξαμε σε άλλα μαθήματα και χορέψαμε χτυπώντας τον ρυθμό σε παραδοσιακούς σκοπούς.

Δείτε τα βίντεο.

Φτιάχνουμε σείστρα με καπάκια

Με έμπνευση το έθιμο των κωδωνοφόρων που με τους εκκωφαντικούς ήχους τους προσπαθούν να ξυπνήσουν τη γη από την χειμερία νάρκη και να διώξουν τα κακά πνεύματα, αλλά και τις αντίστοιχες τελετές των λαών τις Αφρικής, φτιάξαμε σήμερα ένα σείστρο που μοιάζει με αφρικάνικα μόνο που αντί για καρπούς δέντρων χρησιμοποιήσαμε καπάκια από την ανακύκλωση.

Έτσι, δημιουργήσαμε εύκολα κάποια όργανα με χαρακτηριστικό ήχο που ταιριάζει στο διονυσιακό πνεύμα των αποκριάτικων δρώμενων του σχολείου μας, όπως φαίνεται στο επόμενο βίντεο.

Φτιάχνουμε ζουρνά από καλαμάκια

Σήμερα φτιάξαμε ένα όργανο που θυμίζει πολύ τον ζουρνά.

Ο ζουρνάς είναι ένα παραδοσιακό πνευστό αερόφωνο (μακρινό ξαδερφάκι του όμποε), με διπλή γλωττίδα που πάλλεται ανάμεσα στα χείλια του οργανοπαίκτη.

Βγάζει έναν τσιριχτό και διαπεραστικό ήχο, κατάλληλο για ανοιχτούς χώρους και τελετουργικές εκδηλώσεις όπως είναι οι αποκριάτικες.

Εμείς χρησιμοποιήσαμε ένα απλό καλαμάκι (κατά προτίμηση πλαστικό γιατί το χάρτινο μουλιάζει με την χρήση).

Ανάλογα με το μέγεθος του καλαμακίου μεταβάλεται τόσο το ηχόχρωμα όσο και ο τόνος του οργάνου, όπως έχουμε μάθει στην αντίστοιχη ανάρτηση για τα μουσικά όργανα.

Δείτε πως ακούγεται στα επόμενα βίντεο.

Φτιάχνουμε Μπούλες και Γενίτσαρους (κατασκευή μάσκας)

Με έμπνευση τις παραδοσιακές αποκριάτικες φιγούρες από το έθιμο της Νάουσας Γενίτσαροι και Μπούλες, δημιουργήσαμε στην τάξη με απλά υλικά που όλοι έχουμε μάσκες για την Αποκριά.

Πρώτα μιλήσαμε για το έθιμο.

Είδαμε φωτογραφίες και βίντεο και τα συνδέσαμε με -την Ιστορία και την Λαογραφία (ρίζες του εθίμου στις αρχαίες τελετές μύησης των φύλων, προσφιλές αποκριάτικο θέμα, με ενσωμάτωση μεταγενέστερων τοπικών στοιχείων όπως οι γενίτσαροι από την περίοδο της τουρκοκρατίας) 

-τη Μουσική (ακούσαμε παραδοσιακούς σκοπούς με ζουρνά και νταούλι που συνοδεύουν το δρώμενο και κατασκευάσαμε τα δυο αυτά όργανα σε απλή μορφή με ανακυκλώσιμα υλικά)

Πέερ Γκυντ, Στην αίθουσα του βασιλιά του βουνού (Μουσικές του κάτω κόσμου)

Ο Πεερ Γκυντ, είναι ο ήρωας ενός λαϊκού νορβηγικού παραμυθιού, που αργότερα έγινε θεατρικό έργο από τον Χένρικ Ίψεν με μουσική του Έντβαρντ Γκρηγκ .

Λίγα λόγια για την ιστορία

Ο Πεερ Γκύντ ήταν ένα παιδί που ζούσε κυνηγώντας άγρια ζώα στα βουνά, αλλά ήταν παραμυθάς και του άρεσε να περιγράφει φανταστικές ιστορίες σαν να τις έζησε στα αλήθεια.
Στο κομμάτι με τίτλο Στην αίθουσα του βασιλιά του βουνού, μια σκανδαλιά του Πεερ Γκυντ θύμωσε τον βασιλιά του βουνού, που έστειλε τα τρολς (κάτι σαν τους δικούς μας καλικάντζαρους) να τον οδηγήσουν στον κάτω κόσμο, απ΄ όπου ευτυχώς την γλίτωσε φωνάζοντας το όνομα της αγαπημένης του μητέρας!

Η παρέλαση των τρολ (Μουσικές του κάτω κόσμου)

Η παρέλαση των τρολ είναι ένα από τα Λυρικά κομμάτια για πιάνο του Νορβηγού συνθέτη Έντβαρντ Γκρήγκ.

Η Νορβηγία, είναι μια απόκοσμη χώρα, με πολύ έντονο το στοιχείο της φύσης, που αποτυπώνεται τόσο στα παραμύθια, όσο και στην μουσική, όπως είδαμε και στο Πεερ Γκυντ.

Το σημερινό κομμάτι, "περιγράφει" μουσικά (με το πιάνο), τον χορό των τρολ, αυτών των περίεργων πλασμάτων που κατοικούν στα έγκατα της νορβηγικής γης και μας θυμίζουν πολύ τους καλικάντζαρους.