Μεγάλη Τρίτη, Το τροπάριο της Κασσιανής

Τη Μεγάλη Τρίτη ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής. 

Γράφτηκε από μια μοναχή και μιλάει για την μετάνοια μιας αμαρτωλής γυναίκας.

Είναι ένα από τα πιο γνωστά τροπάρια της βυζαντινής μουσικής. 

Τροπάριο είναι ένας βυζαντινός ύμνος που γράφτηκε για να τιμήσει ένα πρόσωπο ή ένα γεγονός της εκκλησιαστικής ζωής. 

Αυτός που γράφει τα τροπάρια, όπως και τους υπόλοιπους βυζαντινούς ύμνους, λέγεται μελωδός, (κάτι αντίστοιχο με τον συνθέτη).

Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών

Μεγάλη Δευτέρα σήμερα, παιδιά,  μπήκαμε στη Μεγάλη Εβδομάδα.
Αυτή η εβδομάδα έχει μεγάλη σημασία για τους χριστιανούς, για αυτό και τα σχολεία είναι πάντα κλειστά. 

Είναι η εβδομάδα των Παθών του Χριστού. 

Από τη Κυριακή των Βαΐων μέχρι και την Κυριακή του Πάσχα ο Χριστός έζησε όλα τα όμορφα και άσχημα συναισθήματα που μπορεί να ζήσει ένας άνθρωπος.

Την Κυριακή των Βαΐων όλοι τον χειροκροτούσαν και τον θαύμαζαν. 

Μέχρι τα ρούχα τους και κλαδιά φοίνικα στρώσανε στο δρόμο για να πατήσει πάνω με το ταπεινό γαϊδουράκι του.

Η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα στην κλασική μουσική

Αν σκεφτεί κανείς πως η μουσική τέχνη της Δυτικής Ευρώπης, που έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε κλασική μουσική, έχει τις ρίζες της στη μελοποίηση θρησκευτικών κειμένων και ύμνων της θείας Λειτουργίας, δεν είναι να απορεί με το πλήθος των έργων που έχουν γραφτεί για την περίοδο του Πάσχα.

Τα κάλαντα του Λαζάρου

Παιδιά, μην ξεχαστείτε.

Το Σάββατο πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα τραγουδάμε τα κάλαντα του Λαζάρου. 
Το ξέρω ότι σας αρέσουν για αυτό η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη σ' αυτά.

Θα βρείτε τα λόγια πιο κάτω.

Βιβλιαράκι με τα κάλαντα του Λαζάρου
Παρακάτω σας έχω να εκτυπώσετε (μπρος πίσω σε μια σελίδα και μετά διπλώνω) το βιβλιαράκι με τους ύμνους, τα τραγούδια και τα κάλαντα για τη μεγάλη Σαρακοστή και το Πάσχα.

Φυσικά περιλαμβάνονται και τα κάλαντα του Λαζάρου. 

Ύμνοι κάλαντα και τραγούδια για τη μεγάλη Σαρακοστή και το Πάσχα pdf

Λίγα λόγια για τα κάλαντα

Έχουμε συνηθίσει όταν λέμε κάλαντα να έρχονται στο μυαλό μας εκείνα των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς ή και των Φώτων. 

Όμως τα κάλαντα είναι από μόνα τους μια κατηγορία παραδοσιακών τραγουδιών που έχουν κοινά χαρακτηριστικά. 

Ποια είναι αυτά;

Μπείτε στην ανάρτηση 

Κάλαντα, μια διαδρομή στο χρόνο

Το Πάσχα στην ελληνική λογοτεχνία (20 ηχητικά διηγήματα)

Τα ηχητικά βιβλία είναι ένας μοναδικός τρόπος για να απολαύσουμε μια ιστορία, ειδικά όταν για κάποιον λόγο δυσκολευόμαστε να διαβάσουμε το κανονικό βιβλίο.

Μάλιστα τώρα που πλησιάζουν οι άγιες μέρες του Πάσχα, τι πιο ωραίο από το να κλείσουμε τα μάτια και να ταξιδέψουμε μέσα από σπουδαίους λογοτέχνες σε αλλοτινές αλλά και σύγχρονες εποχές, να μπούμε στο πνεύμα των ημερών και να γνωρίσουμε την Ελλάδα του χτες και του σήμερα.

Το σημερινό αφιέρωμα περιλαμβάνει 20 διηγήματα που κυκλοφορούν ελεύθερα (προς μεγάλη τύχη) στο διαδίκτυο.

Πατήστε στο ξεχωριστό κανάλι του κάθε αφηγητή και αναζητήστε το κείμενο για μια πιο ολοκληρωμένη οπτικοακουστική εμπειρία.

Θα βρείτε επίσης και πολλά άλλα αξιόλογα διηγήματα.

Καλή σας ακρόαση και καλή Μεγάλη Εβδομάδα!

10 Πασχαλινές ιστορίες για παιδιά (ηχητικά βιβλία)

Τώρα που πλησιάζει το Πάσχα, είναι τόσο ωραίο να διαβάζουμε ιστορίες για αυτή τη μεγάλη γιορτή.

Για μικρούς και μεγάλους κάτι σημαίνει αυτή η περίοδος.

Οι συγγραφείς θυμούνται και εμπνέονται ιστορίες από τα παιδικά τους χρόνια και μας τις μεταφέρουν στις σελίδες των βιβλίων τους.

Υπάρχουν βέβαια και τα ηχητικά βιβλία που δεν χρειάζεται να τα διαβάσετε αλλά μόνο να τα ακούσετε.

Έτσι, μπορείτε να ακούτε μια ωραία πασχαλινή ιστορία την ώρα που καταπιάνεστε με το βάψιμο των αβγών, την κατασκευή των λαμπάδων και όλες αυτές τις επίκαιρες δραστηριότητες που τόσο μας ενθουσιάζουν.

Φυσικά μπορείτε απλά να χαλαρώσετε ακούγοντας την ιστορία και βλέποντας τις εικόνες του βιβλίου στα επόμενα βίντεο.

Πάσχα με τα Στρουμφάκια

Μπήκε η άνοιξη στο χωριό των Στρουμφ!

Τα χιόνια λιώνουν, τα ζωάκια ξυπνούν, οι κοτούλες κάνουν αβγά και τα γαλάζια πλασματάκια ξεκινούν τις ετοιμασίες για το Πάσχα.

Όμως, ο Δρακουμέλ με τα μαγικά του κόλπα, θα κάνει τη μητέρα φύση να κοιμηθεί ξανά.

Το κρύο και η παγωνιά επιστρέφουν και τα σχέδια των Στρουμφ για ένα χαρούμενο Πάσχα κινδυνεύουν.

Άραγε θα επιστρέψει η άνοιξη και μαζί με αυτήν και το Πάσχα;

Το επεισόδιο ανοίγει και κλείνει με την υπέροχη μουσική από το Πρωινό (Πεέρ Γκυντ), του Έντβαρντ Γκριγκ

Τραγούδια για το βιβλίο

Η 2η μέρα του Απριλίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου.

Πόσα ωραία ταξίδια μπορεί να κάνει κανείς διαβάζοντας ένα βιβλίο!

Το είχαμε δει και σε εκείνο το όμορφο animation με τίτλο  Το μικρό γκρίζο λυκάκι.

Ελάτε τώρα να γνωρίσουμε μερικά ωραία τραγούδια που μιλάνε για τη μαγεία του βιβλίου.

Τα φανταστικά ιπτάμενα βιβλία του κυρίου Μόρις Λέσμορ (κινούμενα σχέδια)

Aμερικάνικο animaton βραβευμένo με Όσκαρ καλύτερης ταινίας κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους το 2012.

Κάπου αλλού (Somewhere Else), μια ταινία για την μαγεία του βιβλίου

Κάπου αλλού (Somewhere Else) είναι ο τίτλος μιας ταινίας μικρού μήκους της Αλίσα Λιου (2019), με θέμα τον μαγικό κόσμο των βιβλίων.

Ένα μικρό αγόρι απολαμβάνει να εξερευνά τον φυσικό  κόσμο.

Ανακαλύπτει τα έντομα, τα φυτά, ισορροπεί πάνω στο νερό.

Όλα είναι τόσο ζωντανά...

Μέχρι που ακούγονται βήματα από το διπλανό δωμάτιο...

Τα βιβλία με τα παραμύθια (Μπόλεκ και Λόλεκ)

Οι αγαπημένοι μας φίλοι από την Πολωνία Μπόλεκ και Λόλεκ, εκτός από τις σκανταλιές και τις βόλτες στη φύση αγαπούν πολύ και τα βιβλία.

Ποιος θα το φανταζόταν!

Έχουν μια μεγάλη βιβλιοθήκη και κάθε τόσο σκαρφαλώνουν στα ράφια της, κατεβάζουν ένα βιβλίο και διαβάζουν την ιστορία που κρύβεται μέσα.

Κι από τον πολύ ενθουσιασμό που δείχνουν στο τέλος γίνονται οι ίδιοι πρωταγωνιστές.

Απολαύστε 7 επεισόδια αφιερωμένα σε 7 πασίγνωστα παραμύθια.

Ζωντανεύοντας τα βιβλία (κινούμενα σχέδια)

Δυο επιστήμονες, στα τέλη του 19ου αιώνα, προσπαθούν να εφεύρουν μια μηχανή που να ζωντανεύει τα βιβλία (να 'ναι άραγε η κινηματογραφική μηχανή;)

Η πρώτη δοκιμή τους ενθουσιάζει: ο κάπταιν Χουκ ολοζώντανος (σχεδόν) μπροστά τους!

Απολαμβάνουν την επιτυχία τους τσουγκρίζοντας τα ποτήρια.

Όμως ένα μικρό... ατύχημα θα φέρει μια απρόσμενη εξέλιξη στην επόμενη δοκιμή.

Άραγε θα καταφέρουν να ζωντανέψουν τον Γύρο του κόσμου σε 80 ημέρες του Ιουλίου Βερν;

Ή μήπως θα ταξιδέψουν οι ίδιοι μέσα από τις σελίδες του;

Άλλωστε, αυτή δεν είναι η μαγεία των βιβλίων, παιδιά;

Αν αγαπάτε τα βιβλία και τις εφευρέσεις και την ωραία μουσική, δείτε αυτή την γεμάτη φαντασία ταινία κινουμένων σχεδίων διάρκειας 7 λεπτών.

Ηχητικά βιβλία με θέμα τις αναπηρίες

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τα Άτομα με  Αναπηρία, στις 3 Δεκεμβρίου, ας "ξεφυλλίσουμε" ακουστικά μια σειρά από ηχητικές ιστορίες που αγγίζουν την κάθε λογής αναπηρία και ιδιαιτερότητα με τρόπο μοναδικό και μας γεμίζουν δύναμη και αισιοδοξία.

Πάρε με αγκαλιά (τραγούδι)

Στις 2 Απριλίου, παιδιά, είναι η Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού.

Με αυτή την αφορμή σας αφιερώνω ένα γλυκό  τραγούδι.

Έχει τίτλο "Πάρε με αγκαλιά".

Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε πως με μια αγκαλιά κι ένα όμορφο τραγούδι πολλά εμπόδια ξεπερνιούνται, πολλές γέφυρες χτίζονται και πολλά προβλήματα βρίσκουν λύση.

Απρίλη μου (τραγούδι)

Μπήκαμε στον Απρίλη παιδιά!

Καλό μήνα σε όλους.

Τι θα λέγατε να τον γιορτάσουμε με ένα τραγούδι;

Ένα τραγούδι που υμνεί τις χάρες του και τις ομορφιές του.

Ανοίξτε το φύλλο εργασίας.
Εκεί σας έχω τους στίχους του τραγουδιού καθώς και μερικές εργασίες.

Ο Απρίλης και τα έθιμά του

Η γέννηση της θεάς Αφροδίτης, Σάντρο Μποτιτσέλι

Μπήκαμε στον όμορφο, ξανθό Απρίλη, παιδιά.

Ξανθός γιατί είναι λουσμένος με το φως του ήλιου.

Έτσι όπως τον γνωρίσαμε στο τραγούδι Απρίλη μου.

Έτσι όπως τον αποκάλεσε πρώτος ο Διονύσιος Σολωμός στους Ελεύθερους Πολιορκημένους:

Τα ψέματα (Βατζιτζέλο-Βατζιτζό)

Το σημερινό τραγούδι έχει τίτλο Τα Ψέματα, ή αλλιώς Στραβός, βελόνα γύρευε, ή αλλιώς Βατζιτζέλο Βατζιτζό.
Είναι ένα παλιό παιδικό τραγουδάκι, που μας θυμίζει την Πρωταπριλιά και την αστεία συνήθεια να λέμε μικρά κι αθώα ψεματάκια την μέρα αυτή.
Επίσης, στη σημερινή ανάρτηση θα βρείτε ένα βίντεο με αφήγηση της ιστορίας του Πινόκιο, της ξύλινης κούκλας που μεταμορφώθηκε σε αληθινό παιδάκι και μεγάλωνε η μύτη του κάθε φορά που έλεγε ψέματα!
Θα βρείτε ακόμα και μια αφήγηση του μύθου του Αισώπου Ο ψεύτης βοσκός, που μιλάει για ένα παιδί που έλεγε συνεχώς ψέματα για να γελάσει, αλλά όταν χρειάστηκε να πει την αλήθεια, δεν τον πίστεψε κανείς!
Στο τέλος θα διαβάσετε και μερικές παροιμίες για τα ψέματα, που θα σας κάνουν να τα λέτε μόνο για αστείο.

Η Πρωταπριλιά των Μπόλεκ και Λόλεκ (κινούμενα σχέδια)

Θυμόσαστε, παιδιά, τα δυο αδελφάκια από την Πολωνία, τον Μπόλεκ και τον Λόλεκ;

Είναι μεγάλα ζιζάνια και όλη την ώρα κάνουν πλάκες ο ένας στον άλλον.

Την Πρωταπριλιά δεν χάνουν την ευκαιρία και τα αστεία τους δεν έχουν τέλος. 

Ας τους απολαύσουμε.

Η Πρωταπριλιά των Στρουμφ (κινούμενα σχέδια)

Στα Στρουμφάκια έτσι κι αλλιώς αρέσει να κάνουν πλάκες μεταξύ τους.

Μα πιο πολύ τους αρέσει να εξαπατούν τον Δρακουμέλ.

Έτσι, σήμερα που είναι Πρωταπριλιά, δεν χάνουν την ευκαιρία.

Κατασκευές για το Πάσχα

Το Πάσχα είναι μια γιορτή που μας εμπνέει πολύ να φτιάχνουμε όμορφες κατασκευές στην τάξη.

Υπάρχουν μπόλικες για παιδιά κάθε ηλικίας.

Από κοτοπουλάκια, λαγουδάκια και γιγάντια αβγά μέχρι βιβλιαράκια με ύμνους, βυζαντινά ψηφιδωτά και άλλες κατασκευές steam που εξερευνούν τον ήχο, οι κατασκευές που φτιάχνουμε στην τάξη έχουν δυο κοινά χαρακτηριστικά: είναι εύκολες (οι περισσότερες γίνονται την τελευταία στιγμή σε διάρκεια μιας διδακτικής ώρας) και φτιάχνονται με σχεδόν μηδενικό κόστος και με τα περισσότερα υλικά από την ανακύκλωση.

Παρακάτω θα βρείτε μια σύνοψη από όλες τις επίκαιρες κατασκευές.

Πατώντας στον κάθε σύνδεσμο θα μπείτε στις επιμέρους αναρτήσεις με τις οδηγίες κατασκευής.

Καλή επιτυχία και Καλό Πάσχα!

Φτιάχνουμε χαρούμενα κοτοπουλάκια-μαράκες

Σήμερα φτιάξαμε χαρούμενες κοτούλες-μαράκες με τα πιο απλά υλικά: χαρτόνια, κόλλα και λίγο ρυζάκι.

Διαλέξαμε φανταχτερά και έντονα πασχαλινά χρώματα, ενώ αξιοποιήσαμε όλα τα παλιά χαρτόνια που μας περίσσεψαν από άλλες κατασκευές (ακόμα και από συσκευασίες ανακύκλωσης).

Δείτε πώς ακούγονται.

Φτιάχνουμε πασχαλινά αβγά-μαράκες από τσόφλια και αλευρόκολλα

Σήμερα φτιάξαμε πολύχρωμα πασχαλινά αβγά-μαράκες χρησιμοποιώντας αληθινά τσόφλια αβγών, παλιές εφημερίδες, αλευρόκολλα και λίγο ρυζάκι.

Χρησιμοποιήσαμε το κέλυφος από τα αβγά που καταναλώνουμε στο σπίτι, αφού πρώτα αδειάσαμε προσεκτικά το περιεχόμενο ανοίγοντας μια όσο το δυνατόν μικρότερη τρυπούλα στο ένα μυτερό άκρο.

Στη συνέχεια τα πλύναμε προσεκτικά για να μην σπάσουν και τα στεγνώσαμε καλά.

Έτσι, για άλλη μια φορά χρησιμοποιήσαμε φυσικά υλικά χωρίς κόστος, από την ανακύκλωση, για να φτιάξουμε όμορφες εορταστικές δημιουργίες που μάλιστα είναι και μουσικά οργανάκια!

Για ακούστε!

Φτιάχνουμε ακόμα πιο γιγάντια πασχαλινά αβγά

Μόλις στολίσαμε τους τοίχους του σχολείου με τα τεράστια πασχαλινά αβγά που φτιάξαμε τις προηγούμενες μέρες κι επειδή μας άρεσαν είπαμε να το τραβήξουμε λιγάκι ακόμα.

Έτσι σήμερα, σαν τον Άτλαντα της μυθολογίας, άλλοι κουβάλησαν φανταστικά τεράστια αβγά στην πλάτη τους, ενώ άλλοι σχεδίασαν ακόμα μεγαλύτερα πασχαλινά αβγά και στο τέλος μπήκανε και οι ίδιοι μέσα!

Φτιάχνουμε γιγάντια πασχαλινά αβγά

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα χαρούμενα, πολύχρωμα, πασχαλινά αβγά είναι αγαπημένα μικρών και μεγάλων.

Εμάς πάντως στην τάξη τα λατρεύουμε.

Μας αρέσει να πειραματιζόμαστε με τη μορφή τους και να στολίζουμε την τάξη μας αλλά και το υπόλοιπο σχολείο, αξιοποιώντας πάντα υλικά από την ανακύκλωση.

Πασχαλινά αβγά από χαρτόκουτα

Τα πολύχρωμα ζωγραφισμένα αβγά είναι σύμβολο της ζωής, της άνοιξης και της γονιμότητας.

Έχουν μεγάλη συμβολική αξία για το ορθόδοξο Πάσχα, όπως έχουμε μάθει στα Έθιμα της Μεγάλης Πέμπτης.

Τα συναντάμε και σε ανοιξιάτικες γιορτές, άλλων λαών, όπως το περσικό Νορούζ.

Τι θα λέγατε να διακοσμήσουμε την τάξη μας με χαρούμενα, χρωματιστά πασχαλινά αβγά, φτιαγμένα πανεύκολα και γρήγορα με -κυριολεκτικά- μηδέν υλικά.

Μια Κυριακή του Μάρτη

Πόσα και πόσα τραγούδια δεν έχουν γραφτεί για τον Μάρτη, παιδιά.

Κι αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο.

Είναι ο μήνας που ξυπνά η γη κι ανθίζει, που υποδεχόμαστε την άνοιξη.

Από τα αρχαία χρόνια ο μήνας αυτός συνδέεται με τελετουργίες και γιορτές για την αναγέννηση της φύσης.

Με ένα χάρτινο ρολό φτιάχνουμε πασχαλινό λαγό

Μια πασχαλινή κατασκευή κυριολεκτικά την τελευταίας στιγμής, με μόνα υλικά τα χάρτινα ρολά που μαζεύουμε στην ανακύκλωση, λίγη κόλλα και χρώματα (προαιρετικά) θα φτιάξουμε σήμερα.

Χαρούμενα λαγουδάκια με τα οποία μπορούμε να διακοσμήσουμε πολύχρωμες κάρτες, σακούλες δώρων και γενικά την τάξη και το σπίτι μας ή ακόμα να στολίσουμε την πασχαλινή μας λαμπάδα.

Πασχαλινά λαγουδάκια από χάρτινα ρολά

Άλλη μια εύκολη πασχαλινή κατασκευή που μπορεί να γίνει κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή με μηδέν υλικά:

πασχαλινό λαγουδάκι από χάρτινο ρολό που φυλάμε πάντα στην ανακύκλωση.

Το λαγουδάκι στέκεται όρθιο και κρατά στα χεράκια του ένα μικρό δωράκι.

Εμείς βάλαμε ένα μικρό σοκολατένιο αβγουλάκι, αλλά μπορεί να είναι και μια καραμέλα, ένα λουλούδι, ένα χάρτινο καρότο που θα ζωγραφίσουμε και θα κόψουμε μόνοι μας κλπ.

Πάμε να δούμε τις οδηγίες.

Φτιάχνουμε λαγουδάκια-δωροπακέτα ανακυκλώνοντας χαρτοσακούλες

Αυτές τις πασχαλινές μέρες που πλησιάζουν, όλο και κάποιο δωράκι θα θέλουμε να κάνουμε στους αγαπημένους μας.

Να μια ιδέα για πακέτο δώρου σε σχήμα λαγουδάκι.

Είναι φτιαγμένο από παλιές χαρτοσακούλες που θα πετούσαμε.

Μέσα θα κρύψουμε τις εκπληξούλες μας: σοκολατένια αβγουλάκια, καραμέλες, μικροδωράκια κλπ.

Φτιάχνω ψηφιδωτό με την Παναγία

 

Με αφορμή τον Ακάθιστο Ύμνο, μάθαμε ότι για την Παναγία δεν γράφτηκαν μόνο ωραίοι βυζαντινοί ύμνοι, αλλά φιλοτεχνήθηκαν και πανέμορφες βυζαντινές εικόνες, άλλες ζωγραφιστές (αγιογραφίες) κι άλλες με την τέχνη του ψηφιδωτού.

Για να γίνει ένα ψηφιδωτό, πολλά πετραδάκια σε διάφορα μεγέθη, ταξινομούνται σε μια χρωματική παλέτα ώστε ο καλλιτέχνης να διευκολύνεται στο έργο του.

Ακάθιστος Ύμνος

Από μικρά παιδιά μαθαίνουμε ότι ο Ακάθιστος Ύμνος, ή αλλιώς το Τη Υπερμάχω Στρατηγώ, είναι ένας βυζαντινός ύμνος αφιερωμένος στην Παναγία που τον ψάλλουμε στους τελευταίους Χαιρετισμούς πριν το Πάσχα ή ανήμερα του Ευαγγελισμού.

Μάλιστα, για να δείξουμε τον σεβασμό μας στην Παναγία τον ψάλλουμε όρθιοι και για αυτό λέγεται ακάθιστος.

Ας θυμηθούμε πώς ακούγεται αφού πρώτα διαβάσουμε τα λόγια με την μετάφρασή τους.

Ανοιξιάτικη καθαριότητα (Μπόλεκ και Λόλεκ, κινούμενα σχέδια)

 

Μόλις τελειώσει ο χειμώνας και μπει η άνοιξη, όλοι αισθανόμαστε την ανάγκη για ένα φρεσκάρισμα.

Συγυρίζουμε το σπίτι, τακτοποιούμε τις ντουλάπες, ανακυκλώνουμε ή χαρίζουμε ότι δεν χρειαζόμαστε, καθαρίζουμε τα πατώματα και βάφουμε τους τοίχους.

Αυτό συνέβαινε πάντα.

Θα θυμόσαστε, παιδιά, από τα έθιμα του Φλεβάρη, πως από παλιά οι άνθρωποι συνήθιζαν πριν την άνοιξη να απολυμαίνουν τα σπίτια, να καθαρίζουν τους κήπους από τα ξερά φύλλα και κλαδιά και τους στάβλους από τις ακαθαρσίες των ζώων (γιατί και τα ζώα και τα φυτά έχουν ανάγκη από ανανέωση).

Ωδικά πουλιά

Τα ωδικά πουλιά, είναι μια ομάδα πουλιών, συνήθως μικρών στο μέγεθος, που έχουν την δυνατότητα να βγάζουν μελωδικούς ήχους και όχι απλά κρωξίματα.

Αυτό οφείλεται σε κάποιους μύες που έχουν στο κάτω μέρος του λάρυγγα, που κάνουν αντίστοιχη δουλειά με τις φωνητικές χορδές των ανθρώπων.

Δηλαδή πάλλονται, αυξομειώνοντας τη διάμετρο του λάρυγγα από όπου περνά ο αέρας.

Έτσι, βγαίνουν διαφορετικές νότες.

Η Επανάσταση του 1821 στην κλασική μουσική

Η εποχή της Επανάστασης του 1821 είναι συνδεδεμένη με τα Κλέφτικα και Ιστορικά Δημοτικά τραγούδια όπως γνωρίσαμε σε αντίστοιχες αναρτήσεις.

Ποια θέση είχε όμως η Επανάσταση ως έμπνευση στην λόγια μουσική που συνηθίζουμε να αποκαλούμε κλασική μουσική;

Την εποχή εκείνη στην Ευρώπη κυριαρχεί το καλλιτεχνικό κίνημα του Ρομαντισμού με κυριότερους εκπροσώπους τον Βάγκνερ, τον Μπερλιοζ, τον Βέρντι, τον Σοπέν και φυσικά τον Μπετόβεν.

Ο ελλαδικός χώρος όμως ανήκει στην Οθωμανική Αυτοκρατορία που ουδεμία σχέση έχει με δυτικότροπη μουσική.

Εξάλλου οι υπόδουλοι και εξαθλιωμένοι Έλληνες δεν έχουν τη δυνατότητα να μορφωθούν και να σπουδάσουν.

Εξαίρεση τα Επτάνησα που ακολουθούσαν τα Ιταλικά πρότυπα μουσικής παιδείας και έδωσαν πάρα πολλούς αξιόλογους συνθέτες.

Τα Ελληνάκια (τραγούδι, δραστηριότητες)

Τα Ελληνάκια είναι ένα ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη από την ενότητα Μικρές Κυκλάδες, της συλλογής Τα Ρω του Έρωτα.

Όλα τα ποιήματα της συλλογής έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά: Στίχοι απλοί και εύκολοι να κατανοηθούν, αλλά και να τραγουδηθούν (μουσικότητα), μιλάνε για την πατρίδα, τον ήλιο, τα νησιά, τη θάλασσα, για θρύλους και παραμύθια, αλλά και την αγάπη, τον έρωτα, τη φιλία.

Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τα ποιήματα αυτά αλλά και για τον δημιουργό τους στην ξεχωριστή ανάρτηση που θα βρείτε στον επόμενο σύνδεσμο:

Οδυσσέας Ελύτης, Μουσική και Ελληνικότητα, Τα Ρω του Έρωτα

Ο Καραγκιόζης στα χρόνια της Επανάστασης του 1821

Ο Καραγκιόζης, ο λαϊκός ήρωας με ανατολίτικη καταγωγή που έκανε την εμφάνισή του στον ελλαδικό χώρο ήδη από τα προεπαναστατικά χρόνια, είναι ίσως το πιο αντιπροσωπευτικό θέαμα για να γευτούν τα παιδιά την ατμόσφαιρα που επικρατούσε στην πατρίδα μας κατά τη μετάβαση από την Οθωμανική αυτοκρατορία στο νεότερο ελληνικό κράτος.

Η Επανάσταση του 1821 αποτελεί αγαπημένο θέμα των παραστάσεων έως και σήμερα.

Μπορεί να μην παρουσιάζουν την Ιστορία με μεγάλη ακρίβεια (καθώς το πατριωτικό αίσθημα και ο ενθουσιασμός υπερτερεί) αλλά τα πολιτισμικά οφέλη που αντλούμε από την θέαση είναι πολλά.

Καταρχήν έχουμε μια αντιπροσωπευτική απεικόνιση της κοινωνικής διαστρωμάτωσης και των ηθών της εποχής της τουρκοκρατίας που βοηθούν να συζητήσουμε στην τάξη για το πως στρώθηκαν τα θεμέλια του νεοελληνικού κράτους.

Το 1821 μέσα από τα μάτια του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου

Ο λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος αποτύπωσε στους πίνακές του την Επανάσταση του 1821 με τον ίδιο τρόπο που την αποτύπωσαν μουσικά τα κλέφτικα ιστορικά τραγούδια: με ένα βλέμμα αγνό, καθαρό, ανένταχτο, λιτό και απέριττο αλλά ταυτόχρονα ξέχειλο από μαεστρία και καλλιτεχνική δεινότητα.

Ο Θεόφιλος ήταν ένας ξεχωριστός, ονειροπόλος και υπέρμετρα ταλαντούχος άνθρωπος, που ακριβώς για αυτούς τους λόγους ήταν παραγκωνισμένος από την κοινωνία.

Φίλοι του ήταν οι αγωνιστές του ΄21.

Καημένε Μακρυγιάννη (τραγούδι)

Πολλοί ρωτούν γιατί οι Έλληνες γιορτάζουμε την αρχή του πολέμου και όχι το τέλος.

Σίγουρα ο λόγος δεν είναι ότι είμαστε πολεμοχαρής λαός, άλλωστε αυτό φαίνεται και στις ιστορικές μας διαδρομές.

Ίσως γιατί στη συνείδηση των περισσότερων φαντάζει αξιοθαύμαστο, πώς ένας φαινομενικά καταρρακωμένος  λαός κατόρθωσε να υψώσει ανάστημα για δίκαια αιτήματα, όπως εθνική ανεξαρτησία, ατομική ελευθερία και αυτοδιάθεση.

Κλέφτικα τραγούδια, τα επαναστατικά του 1821

Τα κλέφτικα δημοτικά τραγούδια είναι εκείνα που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας και της Επανάστασης.

Περιγράφουν τα ηρωικά κατορθώματα των Κλεφτών και των Αρματολών.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Οι γυναίκες του 1821, μέσα από τα κλέφτικα τραγούδια

Στην ερώτηση αν και με ποιον τρόπο συνέβαλαν οι γυναίκες στην Επανάσταση του 1821, πρέπει πρώτα να αναλογιστούμε ποια ήταν η θέση της γυναίκας στην  Ελλάδα κατά την Τουρκοκρατία.

Στην Ευρώπη, ήδη διαδίδονται οι ιδέες του Διαφωτισμού και με τη Γαλλική Επανάσταση το 1789, γίνονται βήματα προς την ατομική ελευθερία και  αυτοδιάθεση.

Στην Ελλάδα όμως;

Στην Τουρκοκρατία η Ελλάδα έχασε κάθε σύνδεση με τον Δυτικοευρωπαικό πολιτισμό, που στηρίζεται στις αρχές της Δημοκρατίας της Αρχαίας Ελλάδας.

Ο αναλφαβητισμός χαρακτηρίζει το σύνολο του πληθυσμού εκτός ελαχίστων περιπτώσεων, των πιο προνομιούχων.

Οι γυναίκες όμως, ακόμα και των πλουσιότερων οικογενειών, δεν μαθαίνουν και πολύ περισσότερα γράμματα και η θέση τους είναι ασύγκριτα κατώτερη από των αντρών.

Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου (τραγούδι)

Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου είναι ένα αλληγορικό ποίημα του Κώστα Βάρναλη από τη συλλογή Τα ποιητικά, του 1956.

Θεωρείται ένα από τα δυο δημοφιλέστερα ποιήματα του (το άλλο είναι Οι Μοιραίοι) προφανώς λόγω του ότι και τα δυο μελοποιήθηκαν σε τραγούδια με αρκετά συμβολικό περιεχόμενο για τους Νεοέλληνες.

Το αρχικό ποίημα έχει 26 στροφές και 104 στίχους.

Η μελοποίηση έγινε από τον Λουκά Θάνο ενώ το ερμήνευσε μοναδικά ο αξέχαστος Νίκος Ξυλούρης.

'Υμνος εις την Ελευθερίαν

Λένε ότι η ποίηση είναι η μουσική των λέξεων.

Ίσως αυτό να εξηγεί την τόσο στενή σχέση ανάμεσα στις δυο τέχνες.

Ένα ποίημα γίνεται αξιοθαύμαστο όχι μόνο για τα νοήματά του, αλλά και για τη μουσικότητα των λέξεων που έχει επιλέξει ο ποιητής, αλλά και τη σειρά που τις έχει τοποθετήσει.

Αμέτρητα ποιήματα  μελοποιήθηκαν, (μέλος= μουσική) και έγιναν υπέροχα τραγούδια.

Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν αποτελεί το ποίημα εκείνο που οι ιστορικές συγκυρίες ανέδειξαν ως υπέρτατο ποίημα των Ελλήνων, μια που έγινε ο εθνικός ύμνος.

Η άνοιξη στην κλασική μουσική

Η άνοιξη είναι κατεξοχήν η εποχή που εμπνέει τη δημιουργία σε όλους τους τομείς της ζωής και της τέχνης.

Ειδικά στη Μουσική, αμέτρητα τραγούδια έχουν γραφτεί και σχεδόν κάθε μουσική σύνθεση με ζωηρό ρυθμό και μείζονες συγχορδίες θα μπορούσε να θεωρηθεί ανοιξιάτικη.

Παρ΄ όλα αυτά, οι συνθέτες κλασικής μουσικής αφιέρωσαν συγκεκριμένα έργα για αυτή την εποχή, κάποια από τα οποία θα γνωρίσουμε σήμερα.

Ο Σκαλκώτας και η δημοτική μουσική

Ο Σκαλκώτας ήταν ένας άνθρωπος με ανοιχτό πνεύμα, ένας πολίτης του κόσμου.

Παρά την ενασχόληση με την σύνθεση πρωτοποριακής μουσικής, στο Βερολίνο δε δίσταζε να παίζει τζαζ στα θέατρα και στους βωβούς κινηματογράφους, ενώ μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα συνέθεσε κοντσέρτο εμπνευσμένος από ρεμπέτικο τραγούδι.

Από την άλλη, ανταποκρίθηκε με αξιοθαύμαστο τρόπο στο κάλεσμα της Μέλπως Μερλιέ (από το Γαλλικό Ινστιτούτο) να καταγράψει με νότες σε παρτιτούρες  δημοτικά τραγούδια.

Μην ξεχνάμε ότι η πολυσχιδής προσωπικότητά του διαμορφώθηκε ανάμεσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο δημοτική μουσική, αφήγηση θρύλων και παραμυθιών και λαϊκής τέχνης (παιδικά χρόνια) και στο Βερολίνο του Μεσοπολέμου (που ήταν το παγκόσμιο κέντρο πρωτοπορίας), όπως είδαμε και στη βιογραφία του.

Φτιάχνουμε χελιδόνα που την φυσάμε και στριφογυρνά

Με έμπνευση την Χελιδόνα, την αυτοσχέδια κατασκευή-ομοίωμα χελιδονιού που συνόδευε παραδοσιακά τα Χελιδονίσματα (κάλαντα της άνοιξης), ελάτε να φτιάξουμε σήμερα μια δική μας εκδοχή αρκετά εύκολη αλλά και ευφάνταστη.

Πρόκειται για ένα χάρτινο χελιδόνι στερεωμένο με μια κλωστή σε ένα τετράγωνο πλαίσιο από ξυλάκια, που μπορεί να στροβιλίζεται σαν να πετά, απλά με ένα φύσημά μας.

Κι επειδή θα στερεώσουμε επάνω του διάφορα κουδουνάκια, θα κουδουνίζει κιόλας αποτελώντας έτσι ένα τέλειο ιδιόφωνο μουσικό οργανάκι.

Για δείτε πώς λειτουργεί στο επόμενο βίντεο!

Δεν είναι τέλειο;

Ελάτε να το φτιάξουμε μαζί.

Κελαηδήστε, ωραία μου πουλάκια (τραγούδι)

Συνεχίζουμε στο πνεύμα της άνοιξης, με τους ήχους των πουλιών έτσι όπως αποτυπώθηκαν σε αμέτρητα όμορφα τραγούδια από την παλιά Αθήνα.

Το Κελαηδήστε, ωραία μου πουλάκια,  το έγραψε πριν πολλά χρόνια ο ποιητής Γεώργιος Δροσίνης, τον οποίο γνωρίσαμε από την Ανθισμένη αμυγδαλιά.

Οι πάγοι λιώνουν την Άνοιξη (Το γκρίζο λυκάκι)

Το γκρίζο λυκάκι είναι μια νορβηγική σειρά τεσσάρων ταινιών κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους, μιας για κάθε εποχή, της βραβευμένης δημιουργού Ναταλία Μαλίχινα.

Δεν έχει διαλόγους και οι πανέμορφες εικόνες επενδύονται από εξίσου όμορφη μουσική, κυρίως λαϊκές νορβηγικές μελωδίες παιγμένες από παραδοσιακά όργανα.

Σήμερα θα δούμε το ανοιξιάτικο επεισόδιο.

Υπόθεση

Η άνοιξη μπήκε για τα καλά στο σκανδιναβικό δάσος.

Ο ήλιος επιτέλους λάμπει ψηλά στον ουρανό, οι μέρες μεγαλώνουν, οι πάγοι λιώνουν, τα ποτάμια γεμίζουν νερό και ποτίζουν το έδαφος, η γη πρασινίζει και όμορφα αγριολούλουδα φυτρώνουν παντού.

Το μικρό γκρίζο λυκάκι είναι χαρούμενο.

Οι φίλοι του ξύπνησαν από την χειμερία νάρκη και είναι γεμάτοι όρεξη για παιχνίδια και σκανταλιές.

Όμως, υπάρχουν και κρυμμένοι κίνδυνοι στο δάσος την άνοιξη.

Ο μύθος της Περσεφόνης στη μουσική

Ο μύθος της αρπαγής της Περσεφόνης είναι από τους πιο διάσημους αρχαιοελληνικούς μύθους στον κόσμο.

Η Περσεφόνη, άλλοτε ως θεά της άνοιξης και άλλοτε ως θεά του κάτω κόσμου, θα εμπνέει πάντα, από τη μουσική μέχρι τη ζωγραφική κι από τον κινηματογράφο μέχρι τους δημιουργούς βίντεο παιχνιδιών.

Ήδη γνωρίσαμε  τον μύθο της Περσεφόνης μέσα από τα κινούμενα σχέδια.

Επιπλέον, τραγουδήσαμε ένα υπέροχο τραγούδι και συζητήσαμε αρκετά γύρω από το θέμα αυτό στην ενότητα  Ο εφιάλτης της Περσεφόνης.

Στην σημερινή ενότητα θα γνωρίσουμε και άλλες μουσικές συνθέσεις για τον μύθο της Περσεφόνης.

Ο εφιάλτης της Περσεφόνης (τραγούδι)

Ο Εφιάλτης της Περσεφόνης είναι ένα από τα τραγούδια της συλλογής Τα παράλογα του συνθέτη Μάνου Χατζηδάκη.

Τους στίχους έγραψε ο ποιητής Νίκος Γκάτσος.

Δεν πρόκειται απλά για ένα όμορφο τραγούδι.

Είναι και αφορμή για να σκεφτούμε  σε τι κόσμο θέλουμε να ζούμε.

Αλλά αυτά θα τα συζητήσουμε πιο κάτω.

Ας ακούσουμε πρώτα το τραγούδι.

Ο μύθος της Περσεφόνης στα κινούμενα σχέδια

Θυμόσαστε τον μύθο της Περσεφόνης, παιδιά; 

Τον μαθαίνουμε στο σχολείο στο μάθημα της Ιστορίας, στη μυθολογία της αρχαίας Ελλάδας.

Τον γνωρίζουμε και από το θαυμάσιο τραγούδι  Ο εφιάλτης της Περσεφόνης.

Είναι ένας από τους πιο διάσημους μύθους στον κόσμο.

Μιλά για τις εποχές,  τη γη που ανθίζει την άνοιξη, τον σκοτεινό κάτω κόσμο, τον κύκλο της ζωής γενικότερα.

Η Περσεφόνη είναι η θεά της Άνοιξης αλλά και του Κάτω Κόσμου ταυτόχρονα.