Τραγούδια για τον ήλιο

Ο ήλιος είναι πηγή ζωής.

Μας ζεσταίνει, μας φωτίζει, μας χαμογελά, μας αγκαλιάζει με τις ακτίνες του.

Ο ήλιος είναι ο αρχηγός του σύμπαντος, ο μεγαλύτερος πλανήτης, αυτός που έλκει όλους τους άλλους γύρω του να περιστρέφονται σε έναν αρμονικό χορό.

Ο ήλιος στην αρχαιότητα ήταν θεός.

Ο ήλιος φωτίζει κάθε αδικία και τη βγάζει στο φως, ώστε ο κόσμος να γίνει καλύτερος και πιο δίκαιος.

Κάποιες φορές μας δείχνει και τα δόντια του, ιδίως όταν αγνοούμε την παντοδυναμία του και συμπεριφερόμαστε απερίσκεπτα απέναντι στη φύση και στο περιβάλλον.

Με έμπνευση τον ήλιο, λοιπόν, να μερικά από τα κυριολεκτικά αμέτρητα τραγούδια που γράφτηκαν για αυτόν και που θα μπορούσαμε να τα τραγουδήσουμε στην τάξη ή να αποτελέσουν αφορμή για μια ωραία γιορτή.

Κάποια πιο παιδικά σαν παραμυθάκια που μπορούν να δραματοποιηθούν, άλλα πιο έντεχνα και πιο αλληγορικά, κι άλλα πάλι βγαλμένα από την παράδοση και τη συλλογική μας μνήμη.

Ντούκου ντούκου μηχανάκι (Οδυσσέα Ελύτη, Τα Ρω του Έρωτα)

Άλλο ένα τραγούδι από τη συλλογή Τα Ρω του Έρωτα του Οδυσσέα Ελύτη είναι και το σημερινό.

Μιλάει για τη θάλασσα, την επικοινωνία μέσα από αυτή και τις χαρές της.

Ανήκει στην ενότητα Θαλασσινό Τριφύλλι και μουσική είναι του Λίνου Κόκοτου.

Ας το ακούσουμε.

Το δελφινοκόριτσο (Οδυσσέα Ελύτη, Τα Ρω του Έρωτα)

Το δελφινοκόριτσο είναι άλλο ένα όμορφο τραγούδι από τη συλλογή Τα Ρω του Έρωτα, του Οδυσσέα Ελύτη.

Μιλά για ένα φανταστικό πλάσμα της θάλασσας, μισό γυναίκα, μισό ψάρι, για μια γοργόνα.

Θυμόσαστε άλλα τραγούδια του Οδυσσέα Ελύτη που να μιλάνε για μαγικά πλάσματα και ξωτικά;

Η ποδηλάτισσα (Οδυσσέα Ελύτη, Τα Ρω του Έρωτα)

Η Ποδηλάτισσα είναι άλλο ένα όμορφο τραγούδι από τη συλλογή Τα Ρω του Έρωτα του Οδυσσέα Ελύτη.

Ανήκει στην ενότητα Η Παναγία των κοιμητηρίων.

Λένε ότι ο ποιητής το έγραψε για την αδελφή του.

Η μουσική είναι του Μιχάλη Τρανουδάκη και το τραγουδά η Αφροδίτη Μάνου.

Ας το ακούσουμε στο επόμενο βίντεο.

Ο γλάρος (Οδυσσέα Ελύτη, Τα Ρω του Έρωτα)

Ο Γλάρος είναι ένα ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη από αυτά που προόριζε να γίνουν τραγούδια.

Ανήκει στην ενότητα Ο Χαμαιλέων από την ευρύτερη συλλογή Τα Ρω του Έρωτα.

Μελοποιήθηκε σε απόλυτη εναρμόνιση με τα μορφολογικά του στοιχεία από τον Μιχάλη Τρανουδάκη και κυκλοφόρησε μαζί με άλλα μελοποιημένα ποιήματα του ποιητή σε μια συλλογή με τίτλο Η ποδηλάτισσα, τραγουδισμένα από την Αφροδίτη Μάνου.

Καλοκαιρινά τραγούδια (με φύλλα εργασίας)

Να μια λίστα με ωραία τραγούδια για το καλοκαίρι για μικρά και μεγάλα παιδιά.

Τραγούδια που μιλάνε για διακοπές, κρουαζιέρες, ξεγνοιασιά, παγωτά, καβουράκια, δελφίνια, κουνούπια και τζιτζίκια, που μπορούν να δραματοποιηθούν για τις σχολικές μας γιορτές.

Αυτά που μιλάνε για τη θάλασσα είναι μια ενότητα από μόνα τους και θα τα δούμε σε άλλη ανάρτηση.

Στα περισσότερα τραγούδια υπάρχει σύνδεσμος με ξεχωριστή ανάρτηση που συνοδεύεται από περισσότερο υλικό και φύλλο εργασίας.

Το Μαγισσάκι (Οδυσσέα Ελύτη, Τα Ρω του Έρωτα)

Το Μαγισσάκι, είναι ένα τρυφερό ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη.

Ανήκει στην ενότητα Τα αφανέρωτα από τη συλλογή Τα Ρω του Έρωτα.

Στο ποίημα αυτό ο ποιητής ψάχνει να βρει ένα μαγισσάκι, ένα αερικό, ένα εξωπραγματικό πλάσμα.

Πού το ψάχνει;

Μα, φυσικά, στην ομορφιά της ελληνικής φύσης...

Στα ροζ σύννεφα και στον ξάγναντο γαλάζιο ουρανό...

Στην αφρισμένη, καταγάλανη θάλασσα...

Στην μεθυστική μυρωδιά των λουλουδιών του αγρού...

Στην μαγεία του πιο όμορφου μήνα, του Μάη...

Στους ήχους της ποίησης και της μουσικής...

Άλλωστε, στη λαϊκή παράδοση πάντα ο μήνας Μάιος συνδέονταν με ξωτικά, αερικά, γοργόνες και άλλα μαγικά πλάσματα (όπως είδαμε στις αναρτήσεις Με του Μαγιού τα Μάγια και Τα έθιμα του Μάη).

Έξι τραγούδια για την Εργατική Πρωτομαγιά

Εργάτες,
Δ.Διαμαντόπουλου

Η 1η Μαΐου, είναι μια ημέρα αφιερωμένη στους αγώνες των εργατών για αξιοπρεπή εργασία. 

Αυτό δεν είναι καθόλου αυτονόητο, παιδιά. Όσα χρόνια κι αν περάσουν, οι αγώνες αυτοί είναι πάντα επίκαιροι και ζωντανοί. 

Ποια νομίζετε είναι η καλύτερη συντροφιά σε αυτούς τους αγώνες; 

Μα φυσικά το τραγούδι.
Αυτό που εμψυχώνει και δίνει θάρρος και σπίθα στην ψυχή. 
Αυτό που συγκινεί μιλώντας για το θάρρος και την δύναμη που κρύβουν μέσα τους οι άνθρωποι που αγωνίζονται.
Αυτό που μιλάει για τον πόνο που αφήνουν στους αγαπημένους τους εκείνοι που φεύγουν.

Πολλά είναι τα τραγούδια που γράφτηκαν για τους αγώνες της εργατικής Πρωτομαγιάς. 

Ακόμη περισσότερα έχουν γραφτεί για τον αγώνα των ανθρώπων ενάντια στην αδικία και στην ανισότητα. 

Η παρακάτω λίστα είναι μια επιλογή  αφιερωμένη στην σημαντική αυτή ημέρα.

Πρωτομαγιά (τραγούδι)

Γνωρίζετε, παιδιά, ότι τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι υποδέχονταν το Μάη με το τραγούδι που θα μάθουμε σήμερα;

Ξυπνούσαν το πρωί και πριν πάρουν το πρωινό τους πήγαιναν τραγουδώντας σε μια υπαίθρια βρύση να γεμίσουν τα κανατάκια με φρέσκο, μαγιάτικο νερό.

Μάλιστα στόλιζαν τα κανατάκια με φρέσκα λουλούδια του αγρού.

Το τραγούδι είναι από ένα ποίημα του Γιάννη Πολέμη και λέγεται Πρωτομαγιά.

Ο θρήνος της Παναγίας στη Δυτική Μουσική, Stabat Mater Dolorosa (Η μητέρα στέκονταν λυπημένη)

Όπως λένε, δεν υπάρχει πόνος όμοιος με αυτόν του γονιού που χάνει το παιδί του.

Η Παναγία, ως μητέρα του Θεανθρώπου, ένιωσε αυτά τα συναισθήματα στον ύψιστο βαθμό κατά την σταύρωση και ταφή του Χριστού.

Με έμπνευση από τα σπαρακτικά αυτά συναισθήματα, γράφτηκε τον 13ο αιώνα από έναν φραγκισκανό μοναχό ένα ποίημα με τίτλο Stabat Mater Dolorosa (Η μητέρα στέκονταν λυπημένη). 

Διαβάστε παρακάτω κάποιους από τους στίχους του.

Ο θρήνος της μάνας στην ελληνική μουσική

Ο θρήνος της μάνας είναι τόσο αρχαίος όσο και ο άνθρωπος.

Ως κορυφαίο γεγονός έκρηξης συναισθημάτων, κατέχει ξεχωριστή θέση στη μουσική, σε όλα τα είδη της και σε όλες τις εποχές.

Από την αρχαία τραγωδία ως τη βυζαντινή μουσική, και από το παραδοσιακό ως το λαϊκό έντεχνο τραγούδι, αμέτρητα είναι τα δημιουργήματα του λόγου και της μουσικής που αποτυπώνουν τον αβάσταχτο πόνο του γονιού που χάνει το παιδί του.

Το Πάσχα στην ελληνική λογοτεχνία (20 ηχητικά διηγήματα)

Τα ηχητικά βιβλία είναι ένας μοναδικός τρόπος για να απολαύσουμε μια ιστορία, ειδικά όταν για κάποιον λόγο δυσκολευόμαστε να διαβάσουμε το κανονικό βιβλίο.

Μάλιστα τώρα που πλησιάζουν οι άγιες μέρες του Πάσχα, τι πιο ωραίο από το να κλείσουμε τα μάτια και να ταξιδέψουμε μέσα από σπουδαίους λογοτέχνες σε αλλοτινές αλλά και σύγχρονες εποχές, να μπούμε στο πνεύμα των ημερών και να γνωρίσουμε την Ελλάδα του χτες και του σήμερα.

Το σημερινό αφιέρωμα περιλαμβάνει 20 διηγήματα που κυκλοφορούν ελεύθερα (προς μεγάλη τύχη) στο διαδίκτυο.

Πατήστε στο ξεχωριστό κανάλι του κάθε αφηγητή και αναζητήστε το κείμενο για μια πιο ολοκληρωμένη οπτικοακουστική εμπειρία.

Θα βρείτε επίσης και πολλά άλλα αξιόλογα διηγήματα.

Καλή σας ακρόαση και καλή Μεγάλη Εβδομάδα!

Μια Κυριακή του Μάρτη

Πόσα και πόσα τραγούδια δεν έχουν γραφτεί για τον Μάρτη, παιδιά.

Κι αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο.

Είναι ο μήνας που ξυπνά η γη κι ανθίζει, που υποδεχόμαστε την άνοιξη.

Από τα αρχαία χρόνια ο μήνας αυτός συνδέεται με τελετουργίες και γιορτές για την αναγέννηση της φύσης.

Τα Ελληνάκια (τραγούδι, δραστηριότητες)

Τα Ελληνάκια είναι ένα ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη από την ενότητα Μικρές Κυκλάδες, της συλλογής Τα Ρω του Έρωτα.

Όλα τα ποιήματα της συλλογής έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά: Στίχοι απλοί και εύκολοι να κατανοηθούν, αλλά και να τραγουδηθούν (μουσικότητα), μιλάνε για την πατρίδα, τον ήλιο, τα νησιά, τη θάλασσα, για θρύλους και παραμύθια, αλλά και την αγάπη, τον έρωτα, τη φιλία.

Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τα ποιήματα αυτά αλλά και για τον δημιουργό τους στην ξεχωριστή ανάρτηση που θα βρείτε στον επόμενο σύνδεσμο:

Οδυσσέας Ελύτης, Μουσική και Ελληνικότητα, Τα Ρω του Έρωτα

Καημένε Μακρυγιάννη (τραγούδι)

Πολλοί ρωτούν γιατί οι Έλληνες γιορτάζουμε την αρχή του πολέμου και όχι το τέλος.

Σίγουρα ο λόγος δεν είναι ότι είμαστε πολεμοχαρής λαός, άλλωστε αυτό φαίνεται και στις ιστορικές μας διαδρομές.

Ίσως γιατί στη συνείδηση των περισσότερων φαντάζει αξιοθαύμαστο, πώς ένας φαινομενικά καταρρακωμένος  λαός κατόρθωσε να υψώσει ανάστημα για δίκαια αιτήματα, όπως εθνική ανεξαρτησία, ατομική ελευθερία και αυτοδιάθεση.

Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου (τραγούδι)

Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου είναι ένα αλληγορικό ποίημα του Κώστα Βάρναλη από τη συλλογή Τα ποιητικά, του 1956.

Θεωρείται ένα από τα δυο δημοφιλέστερα ποιήματα του (το άλλο είναι Οι Μοιραίοι) προφανώς λόγω του ότι και τα δυο μελοποιήθηκαν σε τραγούδια με αρκετά συμβολικό περιεχόμενο για τους Νεοέλληνες.

Το αρχικό ποίημα έχει 26 στροφές και 104 στίχους.

Η μελοποίηση έγινε από τον Λουκά Θάνο ενώ το ερμήνευσε μοναδικά ο αξέχαστος Νίκος Ξυλούρης.

'Υμνος εις την Ελευθερίαν

Λένε ότι η ποίηση είναι η μουσική των λέξεων.

Ίσως αυτό να εξηγεί την τόσο στενή σχέση ανάμεσα στις δυο τέχνες.

Ένα ποίημα γίνεται αξιοθαύμαστο όχι μόνο για τα νοήματά του, αλλά και για τη μουσικότητα των λέξεων που έχει επιλέξει ο ποιητής, αλλά και τη σειρά που τις έχει τοποθετήσει.

Αμέτρητα ποιήματα  μελοποιήθηκαν, (μέλος= μουσική) και έγιναν υπέροχα τραγούδια.

Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν αποτελεί το ποίημα εκείνο που οι ιστορικές συγκυρίες ανέδειξαν ως υπέρτατο ποίημα των Ελλήνων, μια που έγινε ο εθνικός ύμνος.

Κελαηδήστε, ωραία μου πουλάκια (τραγούδι)

Συνεχίζουμε στο πνεύμα της άνοιξης, με τους ήχους των πουλιών έτσι όπως αποτυπώθηκαν σε αμέτρητα όμορφα τραγούδια από την παλιά Αθήνα.

Το Κελαηδήστε, ωραία μου πουλάκια,  το έγραψε πριν πολλά χρόνια ο ποιητής Γεώργιος Δροσίνης, τον οποίο γνωρίσαμε από την Ανθισμένη αμυγδαλιά.

Ο εφιάλτης της Περσεφόνης (τραγούδι)

Ο Εφιάλτης της Περσεφόνης είναι ένα από τα τραγούδια της συλλογής Τα παράλογα του συνθέτη Μάνου Χατζηδάκη.

Τους στίχους έγραψε ο ποιητής Νίκος Γκάτσος.

Δεν πρόκειται απλά για ένα όμορφο τραγούδι.

Είναι και αφορμή για να σκεφτούμε  σε τι κόσμο θέλουμε να ζούμε.

Αλλά αυτά θα τα συζητήσουμε πιο κάτω.

Ας ακούσουμε πρώτα το τραγούδι.

Τραγούδια για το νερό

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Νερού στις 22 Μαρτίου, ας γνωρίσουμε μερικά τραγούδια που αντλούν την έμπνευσή τους από το υγρό στοιχείο.

Κάποια για μικρά και κάποια για μεγαλύτερα παιδιά, παραδοσιακά ή σύγχρονα, χαρούμενα ή συγκινητικά, αρκετά διαφορετικά μεταξύ τους, όπως και οι μορφές του νερού...

Ας βρούμε αυτά που μας αρέσουν για να το ακούσουμε ή και να τα τραγουδήσουμε στην τάξη.