Η άνοιξη και το Πάσχα στα δημοτικά μας τραγούδια

Η άνοιξη και το Πάσχα έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στα δημοτικά μας τραγούδια.

Κάλαντα, λατρευτικά, τελετουργικά, μοιρολόγια, εορταστικά, χοροί, όλα μαζί ένας απίστευτος πολιτισμικός θησαυρός.

Το σημερινό αφιέρωμα περιλαμβάνει  χορευτικά, εύθυμα τραγούδια από όλη την Ελλάδα που θα συντροφευόσουν ευχάριστα τη χαρμόσυνη ημέρα της Ανάστασης.

Χριστός Ανέστη

Χρόνια Πολλά και Χριστός Ανέστη!

Η σημερινή μέρα είναι μέρα χαράς.

Η Ανάσταση του Χριστού συμβολίζει την νίκη στο θάνατο και δίνει ελπίδα σε όλους τους ανθρώπους και κυρίως σε αυτούς που  περνούν πιο δύσκολα.

Για αυτό και τα έθιμα της ημέρας είναι ζωηρά,  χαρούμενα και ...θορυβώδη!

Τσουγκρίζουμε τα αβγά, πετάμε πυροτεχνήματα και ρουκέτες, χτυπάμε τα ξύλινα στασίδια στην εκκλησία, τραγουδάμε και χορεύουμε σε έντονους ρυθμούς.

Όλα αυτά συμβολίζουν τη στιγμή που αναστήθηκε ο Χριστός και τον σεισμό που προκλήθηκε στην οικουμένη.
Το ίδιο συμβαίνει και στην πασχαλιάτικη παραδοσιακή μουσική.

Σουίτα για σπασμένα αβγά (κινούμενα σχέδια)

Ας παραμείνουμε στο χαρούμενο κλίμα των πασχαλινών διακοπών με μια παλιά κλασική ταινία κινουμένων σχεδίων, την Σουίτα για σπασμένα αβγά (The Egg Cracker Suite, 1943).

Διευθυντής της ορχήστρας ο Όσβαλντ το Κουνελάκι!

Δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου διάλογοι, μόνο μια πανδαισία από χρώματα, σχέδια και μουσική, καθώς και δραστήρια λαγουδάκια που ετοιμάζουν πυρετωδώς πασχαλινά καλάθια με στολισμένα αβγά, στο ρυθμό της εξαιρετικά δημοφιλούς στα κινούμενα σχέδια Ουγγρικής Ραψωδίας νο2 του Φρανς Λιστ.

Η ταινία αποτέλεσε έμπνευση για πολλά μεταγενέστερα παιδικά βιβλία για το Πάσχα και κινούμενα σχέδια.

Αστεία λαγουδάκια (κινούμενα σχέδια)

Μπορεί τα σοκολατένια αβγά, παπάκια και άλλες πασχαλινές φιγούρες να είναι ένα ξενόφερτο έθιμο, σίγουρα όμως το έχουμε υιοθετήσει με μεγάλη ευχαρίστηση, μικροί και μεγάλοι!

Για όσους λοιπόν δεν χορταίνουν τα σοκολατένια πασχαλινά λαγουδάκια, ας μεταφερθούμε κατευθείαν στο εργοστάσιο παραγωγής τους σε μια ταινία του Ντίσνευ από το μακρινό 1934.

Η ταινία ανήκει στην σειρά κινουμένων σχεδίων Silly Symphonies που περιλαμβάνει μόνο κινούμενα σχέδια και μουσική.

Φτιάχνουμε κοτοπουλάκια που τραγουδούν από χάρτινα ποτήρια

Με έμπνευση την κούικα, ένα περίεργο βραζιλιάνικο τύμπανο με ένα ραβδί από μπαμπού στο κέντρο που παράγει βρυχηθμούς, θα φτιάξουμε σήμερα ένα οργανάκι που όχι μόνο θα μοιάζει με κοτοπουλάκι αλλά θα τραγουδάει κιόλας...συγκεκριμένα, θα κακαρίζει!

Δεν το πιστεύετε;

Για δείτε.

Πασχαλινές μαράκες για το Χριστός Ανέστη

Έφτασε το Πάσχα, παιδιά. 

Σήμερα το βράδυ πηγαίνουμε στην Ανάσταση.

Είναι μια σημαντική στιγμή αυτή που ο Χριστός νικά το θάνατο και ανασταίνεται. 

Οι καμπάνες χτυπούν δυνατά, πυροτεχνήματα ηχούν στον ουρανό ενώ στη Χίο συνηθίζουν να πετούν ρουκέτες.

Στην πρώτη Ανάσταση, το Μεγάλο Σάββατο το πρωί, οι πιστοί χτυπούν δυνατά τα καθίσματα της εκκλησίας την ώρα που ψάλουν 

Χριστός Ανέστη εκ νεκρών

θανάτω θάνατον πατήσας

και τοις εν τοις μνήμασιν ζωή

χαρισάμενος.

Όλοι αυτοί οι κρότοι συμβολίζουν την Ανάσταση του Χριστού και τη νίκη Του απέναντι στον θάνατο.

Εμείς σήμερα θα φτιάξουμε ένα οργανάκι που θα το χτυπήσουμε δυνατά τα μεσάνυχτα της Ανάστασης.

Τα εγκώμια του Επιταφίου (με εκτυπώσιμο βιβλιαράκι)

Τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ, παιδιά, γίνεται η περιφορά του Επιταφίου. 

Είναι μια συγκινητική στιγμή η ώρα που συνοδεύουμε τον νεκρό Χριστό στην έξοδό του για έναν άλλο κόσμο. 

Ανάμεσα στους υπόλοιπους όμορφους βυζαντινούς ύμνους που ακούγονται σε αυτή τη λειτουργία είναι και τα εγκώμια του επιταφίου.

Εγκώμιο είναι ένας επαινετικός ύμνος που υμνεί τις χάρες αυτού στον οποίο απευθύνεται. 

Στη βυζαντινή μουσική έχουμε τρία εγκώμια του Επιταφίου, με πολλούς στίχους το καθένα, που ψάλλονται κάθε Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ για τον Χριστό και κάθε παραμονή του Δεκαπενταύγουστου για την Παναγία.

Μεγάλη Παρασκευή, Το Μοιρολόι της Παναγίας (Σήμερον μαύρος ουρανός)

Η μουσική της Μεγάλης Παρασκευής είναι αφιερωμένη στον πόνο της Παναγίας, στον θρήνο της μόλις μαθαίνει  ότι έχασε το παιδί της.

Υπάρχει ένα ιδιαίτερο τραγούδι για την ημέρα αυτή, γνωστό και ως Μοιρολόγι της Παναγιάς  με τίτλο Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα.

Είναι κάτι ανάμεσα σε βυζαντινό ύμνο και παραδοσιακό μοιρολόι.

Σε πολλά μέρη της Ελλάδας τραγουδιέται σαν μοιρολόι γύρω από τον επιτάφιο (όπως στην νεκρώσιμη τελετουργία των κοινών θνητών) ενώ σε κάποια άλλα μέρη, όπως η Σκιάθος, τραγουδιέται την Μεγάλη Παρασκευή σαν κάλαντα από μικρά παιδιά που κρατούν στο χέρι έναν ανθοστόλιστο Σταυρό.

Μάλιστα είναι τα μόνα κάλαντα από όσα γνωρίζουμε που φέρουν λυπητερό αντί για χαρμόσυνο μήνυμα.

Ο θρήνος της Παναγίας στη Δυτική Μουσική, Stabat Mater Dolorosa (Η μητέρα στέκονταν λυπημένη)

Όπως λένε, δεν υπάρχει πόνος όμοιος με αυτόν του γονιού που χάνει το παιδί του.

Η Παναγία, ως μητέρα του Θεανθρώπου, ένιωσε αυτά τα συναισθήματα στον ύψιστο βαθμό κατά την σταύρωση και ταφή του Χριστού.

Με έμπνευση από τα σπαρακτικά αυτά συναισθήματα, γράφτηκε τον 13ο αιώνα από έναν φραγκισκανό μοναχό ένα ποίημα με τίτλο Stabat Mater Dolorosa (Η μητέρα στέκονταν λυπημένη). 

Διαβάστε παρακάτω κάποιους από τους στίχους του.

Ο θρήνος της μάνας στην ελληνική μουσική

Ο θρήνος της μάνας είναι τόσο αρχαίος όσο και ο άνθρωπος.

Ως κορυφαίο γεγονός έκρηξης συναισθημάτων, κατέχει ξεχωριστή θέση στη μουσική, σε όλα τα είδη της και σε όλες τις εποχές.

Από την αρχαία τραγωδία ως τη βυζαντινή μουσική, και από το παραδοσιακό ως το λαϊκό έντεχνο τραγούδι, αμέτρητα είναι τα δημιουργήματα του λόγου και της μουσικής που αποτυπώνουν τον αβάσταχτο πόνο του γονιού που χάνει το παιδί του.

Μεγάλη Πέμπτη, Σήμερον κρεμάται επί ξύλου

Με αυτά τα λόγια, στην βραδινή λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης με τα δώδεκα ευαγγέλια, ο Χριστός οδηγείται προς τον σταυρό. 
Είναι από τους πιο σπαρακτικούς και συγκινητικούς βυζαντινούς ύμνους. 

Είναι ένας θρήνος γεμάτος ερωτηματικά.

Τα έθιμα της Μεγάλης Πέμπτης, Κόκκινα αβγά και μοσχοβολιστά τσουρέκια

Ένα από τα πιο γνωστά και αγαπημένα έθιμα της Μεγάλης Πέμπτης είναι το βάψιμο των αβγών. 

Δεν υπάρχει μέρος της Ελλάδας που να μην βάφουν κόκκινα αβγά, με διάφορους τρόπους και παραλλαγές. Άλλοι τα βάφουν με φυσικά χρώματα από φλούδες κρεμμυδιού και ζουμί από παντζάρι, άλλοι με φυλλαράκια που αποτυπώνουν το σχήμα τους πάνω στο αβγό κι άλλοι προτιμούν τα πολύχρωμα.

Το Πάσχα στην ελληνική λογοτεχνία (20 ηχητικά διηγήματα)

Τα ηχητικά βιβλία είναι ένας μοναδικός τρόπος για να απολαύσουμε μια ιστορία, ειδικά όταν για κάποιον λόγο δυσκολευόμαστε να διαβάσουμε το κανονικό βιβλίο.

Μάλιστα τώρα που πλησιάζουν οι άγιες μέρες του Πάσχα, τι πιο ωραίο από το να κλείσουμε τα μάτια και να ταξιδέψουμε μέσα από σπουδαίους λογοτέχνες σε αλλοτινές αλλά και σύγχρονες εποχές, να μπούμε στο πνεύμα των ημερών και να γνωρίσουμε την Ελλάδα του χτες και του σήμερα.

Το σημερινό αφιέρωμα περιλαμβάνει 20 διηγήματα που κυκλοφορούν ελεύθερα (προς μεγάλη τύχη) στο διαδίκτυο.

Πατήστε στο ξεχωριστό κανάλι του κάθε αφηγητή και αναζητήστε το κείμενο για μια πιο ολοκληρωμένη οπτικοακουστική εμπειρία.

Θα βρείτε επίσης και πολλά άλλα αξιόλογα διηγήματα.

Καλή σας ακρόαση και καλή Μεγάλη Εβδομάδα!

Οικολογική καρτούλα για το Πάσχα, κουλουράκια-κλειδί του Σολ,

Το Πάσχα παιδιά είναι ωραία να φτιάχνουμε  χαρούμενες δραστηριότητες: κουλουράκια, τσουρέκια, κόκκινα αβγά, λαμπάδες...ε, και καμιά επαναληψούλα σε αυτά που έχουμε μάθει! 
Σήμερα θα μάθουμε να κάνουμε μια  πασχαλινή κάρτα με χαρτιά που έχουμε σπίτι, χωρίς ψαλίδι και με κόλλα από αλεύρι και νερό. Επίσης σας έφτιαξα κουλουράκια στο σχήμα που έχει το κλειδί του σολ. 

Μπορείτε κι εσείς να τα φτιάξετε με τη συνταγή της μαμάς σας, ή να τα κάνετε διακοσμητικά για τις λαμπάδες σας με μια ζύμη από αλάτι που τις οδηγίες θα βρείτε παρακάτω.

Πρώτα όμως πάμε να θυμηθούμε πώς σχεδιάζουμε ένα πεντάγραμμο και το κλειδί του σολ.

Μεγάλη Τρίτη, Το τροπάριο της Κασσιανής

Τη Μεγάλη Τρίτη ψάλλεται το τροπάριο της Κασσιανής. 

Γράφτηκε από μια μοναχή και μιλάει για την μετάνοια μιας αμαρτωλής γυναίκας.

Είναι ένα από τα πιο γνωστά τροπάρια της βυζαντινής μουσικής. 

Τροπάριο είναι ένας βυζαντινός ύμνος που γράφτηκε για να τιμήσει ένα πρόσωπο ή ένα γεγονός της εκκλησιαστικής ζωής. 

Αυτός που γράφει τα τροπάρια, όπως και τους υπόλοιπους βυζαντινούς ύμνους, λέγεται μελωδός, (κάτι αντίστοιχο με τον συνθέτη).

Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών

Μεγάλη Δευτέρα σήμερα, παιδιά,  μπήκαμε στη Μεγάλη Εβδομάδα.
Αυτή η εβδομάδα έχει μεγάλη σημασία για τους χριστιανούς, για αυτό και τα σχολεία είναι πάντα κλειστά. 

Είναι η εβδομάδα των Παθών του Χριστού. 

Από τη Κυριακή των Βαΐων μέχρι και την Κυριακή του Πάσχα ο Χριστός έζησε όλα τα όμορφα και άσχημα συναισθήματα που μπορεί να ζήσει ένας άνθρωπος.

Την Κυριακή των Βαΐων όλοι τον χειροκροτούσαν και τον θαύμαζαν. 

Μέχρι τα ρούχα τους και κλαδιά φοίνικα στρώσανε στο δρόμο για να πατήσει πάνω με το ταπεινό γαϊδουράκι του.

Η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα στην κλασική μουσική

Αν σκεφτεί κανείς πως η μουσική τέχνη της Δυτικής Ευρώπης, που έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε κλασική μουσική, έχει τις ρίζες της στη μελοποίηση θρησκευτικών κειμένων και ύμνων της θείας Λειτουργίας, δεν είναι να απορεί με το πλήθος των έργων που έχουν γραφτεί για την περίοδο του Πάσχα.

Τα κάλαντα του Λαζάρου

Παιδιά, μην ξεχαστείτε.

Το Σάββατο πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα τραγουδάμε τα κάλαντα του Λαζάρου. 
Το ξέρω ότι σας αρέσουν για αυτό η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη σ' αυτά.

Θα βρείτε τα λόγια πιο κάτω.

Βιβλιαράκι με τα κάλαντα του Λαζάρου
Παρακάτω σας έχω να εκτυπώσετε (μπρος πίσω σε μια σελίδα και μετά διπλώνω) το βιβλιαράκι με τους ύμνους, τα τραγούδια και τα κάλαντα για τη μεγάλη Σαρακοστή και το Πάσχα.

Φυσικά περιλαμβάνονται και τα κάλαντα του Λαζάρου. 

Ύμνοι κάλαντα και τραγούδια για τη μεγάλη Σαρακοστή και το Πάσχα pdf

Λίγα λόγια για τα κάλαντα

Έχουμε συνηθίσει όταν λέμε κάλαντα να έρχονται στο μυαλό μας εκείνα των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς ή και των Φώτων. 

Όμως τα κάλαντα είναι από μόνα τους μια κατηγορία παραδοσιακών τραγουδιών που έχουν κοινά χαρακτηριστικά. 

Ποια είναι αυτά;

Μπείτε στην ανάρτηση 

Κάλαντα, μια διαδρομή στο χρόνο

10 Πασχαλινές ιστορίες για παιδιά (ηχητικά βιβλία)

Τώρα που πλησιάζει το Πάσχα, είναι τόσο ωραίο να διαβάζουμε ιστορίες για αυτή τη μεγάλη γιορτή.

Για μικρούς και μεγάλους κάτι σημαίνει αυτή η περίοδος.

Οι συγγραφείς θυμούνται και εμπνέονται ιστορίες από τα παιδικά τους χρόνια και μας τις μεταφέρουν στις σελίδες των βιβλίων τους.

Υπάρχουν βέβαια και τα ηχητικά βιβλία που δεν χρειάζεται να τα διαβάσετε αλλά μόνο να τα ακούσετε.

Έτσι, μπορείτε να ακούτε μια ωραία πασχαλινή ιστορία την ώρα που καταπιάνεστε με το βάψιμο των αβγών, την κατασκευή των λαμπάδων και όλες αυτές τις επίκαιρες δραστηριότητες που τόσο μας ενθουσιάζουν.

Φυσικά μπορείτε απλά να χαλαρώσετε ακούγοντας την ιστορία και βλέποντας τις εικόνες του βιβλίου στα επόμενα βίντεο.

Πάσχα με τα Στρουμφάκια

Μπήκε η άνοιξη στο χωριό των Στρουμφ!

Τα χιόνια λιώνουν, τα ζωάκια ξυπνούν, οι κοτούλες κάνουν αβγά και τα γαλάζια πλασματάκια ξεκινούν τις ετοιμασίες για το Πάσχα.

Όμως, ο Δρακουμέλ με τα μαγικά του κόλπα, θα κάνει τη μητέρα φύση να κοιμηθεί ξανά.

Το κρύο και η παγωνιά επιστρέφουν και τα σχέδια των Στρουμφ για ένα χαρούμενο Πάσχα κινδυνεύουν.

Άραγε θα επιστρέψει η άνοιξη και μαζί με αυτήν και το Πάσχα;

Το επεισόδιο ανοίγει και κλείνει με την υπέροχη μουσική από το Πρωινό (Πεέρ Γκυντ), του Έντβαρντ Γκριγκ

Τραγούδια για το βιβλίο

Η 2η μέρα του Απριλίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου.

Πόσα ωραία ταξίδια μπορεί να κάνει κανείς διαβάζοντας ένα βιβλίο!

Το είχαμε δει και σε εκείνο το όμορφο animation με τίτλο  Το μικρό γκρίζο λυκάκι.

Ελάτε τώρα να γνωρίσουμε μερικά ωραία τραγούδια που μιλάνε για τη μαγεία του βιβλίου.

Τα φανταστικά ιπτάμενα βιβλία του κυρίου Μόρις Λέσμορ (κινούμενα σχέδια)

Aμερικάνικο animaton βραβευμένo με Όσκαρ καλύτερης ταινίας κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους το 2012.

Κάπου αλλού (Somewhere Else), μια ταινία για την μαγεία του βιβλίου

Κάπου αλλού (Somewhere Else) είναι ο τίτλος μιας ταινίας μικρού μήκους της Αλίσα Λιου (2019), με θέμα τον μαγικό κόσμο των βιβλίων.

Ένα μικρό αγόρι απολαμβάνει να εξερευνά τον φυσικό  κόσμο.

Ανακαλύπτει τα έντομα, τα φυτά, ισορροπεί πάνω στο νερό.

Όλα είναι τόσο ζωντανά...

Μέχρι που ακούγονται βήματα από το διπλανό δωμάτιο...

Τα βιβλία με τα παραμύθια (Μπόλεκ και Λόλεκ)

Οι αγαπημένοι μας φίλοι από την Πολωνία Μπόλεκ και Λόλεκ, εκτός από τις σκανταλιές και τις βόλτες στη φύση αγαπούν πολύ και τα βιβλία.

Ποιος θα το φανταζόταν!

Έχουν μια μεγάλη βιβλιοθήκη και κάθε τόσο σκαρφαλώνουν στα ράφια της, κατεβάζουν ένα βιβλίο και διαβάζουν την ιστορία που κρύβεται μέσα.

Κι από τον πολύ ενθουσιασμό που δείχνουν στο τέλος γίνονται οι ίδιοι πρωταγωνιστές.

Απολαύστε 7 επεισόδια αφιερωμένα σε 7 πασίγνωστα παραμύθια.

Ζωντανεύοντας τα βιβλία (κινούμενα σχέδια)

Δυο επιστήμονες, στα τέλη του 19ου αιώνα, προσπαθούν να εφεύρουν μια μηχανή που να ζωντανεύει τα βιβλία (να 'ναι άραγε η κινηματογραφική μηχανή;)

Η πρώτη δοκιμή τους ενθουσιάζει: ο κάπταιν Χουκ ολοζώντανος (σχεδόν) μπροστά τους!

Απολαμβάνουν την επιτυχία τους τσουγκρίζοντας τα ποτήρια.

Όμως ένα μικρό... ατύχημα θα φέρει μια απρόσμενη εξέλιξη στην επόμενη δοκιμή.

Άραγε θα καταφέρουν να ζωντανέψουν τον Γύρο του κόσμου σε 80 ημέρες του Ιουλίου Βερν;

Ή μήπως θα ταξιδέψουν οι ίδιοι μέσα από τις σελίδες του;

Άλλωστε, αυτή δεν είναι η μαγεία των βιβλίων, παιδιά;

Αν αγαπάτε τα βιβλία και τις εφευρέσεις και την ωραία μουσική, δείτε αυτή την γεμάτη φαντασία ταινία κινουμένων σχεδίων διάρκειας 7 λεπτών.

Ηχητικά βιβλία με θέμα τις αναπηρίες

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τα Άτομα με  Αναπηρία, στις 3 Δεκεμβρίου, ας "ξεφυλλίσουμε" ακουστικά μια σειρά από ηχητικές ιστορίες που αγγίζουν την κάθε λογής αναπηρία και ιδιαιτερότητα με τρόπο μοναδικό και μας γεμίζουν δύναμη και αισιοδοξία.

Πάρε με αγκαλιά (τραγούδι)

Στις 2 Απριλίου, παιδιά, είναι η Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού.

Με αυτή την αφορμή σας αφιερώνω ένα γλυκό  τραγούδι.

Έχει τίτλο "Πάρε με αγκαλιά".

Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε πως με μια αγκαλιά κι ένα όμορφο τραγούδι πολλά εμπόδια ξεπερνιούνται, πολλές γέφυρες χτίζονται και πολλά προβλήματα βρίσκουν λύση.

Απρίλη μου (τραγούδι)

Μπήκαμε στον Απρίλη παιδιά!

Καλό μήνα σε όλους.

Τι θα λέγατε να τον γιορτάσουμε με ένα τραγούδι;

Ένα τραγούδι που υμνεί τις χάρες του και τις ομορφιές του.

Ανοίξτε το φύλλο εργασίας.
Εκεί σας έχω τους στίχους του τραγουδιού καθώς και μερικές εργασίες.

Ο Απρίλης και τα έθιμά του

Η γέννηση της θεάς Αφροδίτης, Σάντρο Μποτιτσέλι

Μπήκαμε στον όμορφο, ξανθό Απρίλη, παιδιά.

Ξανθός γιατί είναι λουσμένος με το φως του ήλιου.

Έτσι όπως τον γνωρίσαμε στο τραγούδι Απρίλη μου.

Έτσι όπως τον αποκάλεσε πρώτος ο Διονύσιος Σολωμός στους Ελεύθερους Πολιορκημένους: